AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
07 Dek

Dahi rəssamların görmə defektləri

Bu məqaləni qiymətləndir
(0 səs)

Rəngsazlıq şedevrlərinin yaranma sirlərinin açılmasında tək sənətşünaslar deyil, oftolmoloqlar da az zəhmət çəkmirlər.

Belə fikirlər vardır ki,  bəzi rəngsazlıq üslublarında çəkilmiş rəsm əsərlərində tablolara həkk olunmuş rəng çalarları sadəcə olaraq görmə patologiyası nəticəsində yaranmışdır. Alimlər dahi rəssamların əsərlərini diaqnozdan keçirmiş və Rembrandt, Van Qoq, Mone, Deqa, El-Qreko və digər məşhur rəssamların görmə qabiliyyətlərində ciddi problemləri olduğu qərarına gəlmişlər.

İnsanların üçölçülü sahəni necə qəbul etməsi, onun görmə qabiliyyətinin binokulyarlığı (stereokopikliyi) ilə şərtləndirilir. Belə ki, üçölçülü sahəni müstəvidə təsvir etmək üçün rəssamlar monokulyar görmədən istifadə edirlər, yəni, gözlərinin birini bağlayırlar.

Harvard Tibb Kollecinin neyrobioloqları M.Livinqston və B.Konvey  Rembrandtın 36 avtoportretini çox dəqiqliklə müqayisə etmişlər və belə nəticəyə gəlib ki, rəssamın gözünün birində cüzi, çox az hiss ediləcək dərəcədə çəplik varmış. Rəssamın bütün portretlərində gözünün biri tamaşaçıya, digəri isə bir az çəp baxır. Gözün hər hansı birinin fokusu saxlamaması stereokopik görmənin zəif inkişafından xəbər verir. Mümkündür ki, Rembrandtın dahi rəssamlığına məhz elə bu səbəb olmuşdur.

Məlum olduğu kimi fransız impressionisti Klod Mone kataraktadan (göz xəstəliyi) əziyyət çəkirmiş. Oftalmoloqlar belə hesab edirlər ki, rəssamın bu görmə defekti onun rəng palitrasındakı “yumşaqlığa” səbəb olmuşdur. Tibb elmləri namizədi A.Sergiyenko isə belə hesab edir ki, Monenin çəkdiyi şəkillərdən onun xəstəliyinin getdikcə artdığını görmək olar. Alimin dediyinə görə, “katarakta zamanı “büllurlar” getdikcə tutqunlaşır, xəstə tərləmiş şüşədən baxır. İnsan getdikcə “soyuq” tonları görmə qabiliyyətini itirir. Bu səbəbdən də Monenin rəsm əsərlərində sarı və qəhvəyi rənglər mavi və göy rəngləri getdikcə sıxışdırmışdır. Katarakta xəstələri aləmi məhz elə bu rəngdə, sarı-qəhvəyi rəngdə görürlər.

Sarı rəngin çoxluğu Van Qoqun rəsm əsərləri üçün daha xarakterikdir. Alimlər əmin edirlər ki, rəssamın görmə qabiliyyətindəki bu əlamət epilepsiyaya qarşı içdiyi dərmanlardan sonra əmələ gəlmişdir. Cünki bu dərmanların həddən artıq dozada qəbulu insanların görməsində sarı çalarları daha da artırır.

Oftalmoloq M.Marmor belə qənaətə gəlmişdir ki, məşhur rəssam Edqar Deqa sürətlə inkişaf edən görmə qabiliyyətinin zəifləməsindən əziyyət çəkirmiş. Bu səbəbdən də o ömrünün son 30 ilini yataqda (xüsusi rəsm karandaşları) işləmiş və onun rəsm əsərlərindəki fiqurlar get-gedə böyümüşdür. Bu da rəssamın sürətlə inkişaf edən göz zəifliyindən əziyyət çəkdiyindən xəbər verir.

Mütəxəssislərin fikrincə məşhur rəsm ustası El-Qreko astiqmatizmdən (göz xəstəliyi-görüntünün yayılması, əyri güzgü kimi) əziyyət çəkirmiş. El-Qreko özünün rəsm əsərlərinin əksəriyyətində dairəvi olan bir çox şeyləri uzunsov çəkərmiş. Bu görmə defektidir. Mütəxəssislərin fikrincə, rəssam  astiqmatizmdən əziyyət çəkirmiş.

Marqaret Tetçer ekspressionist Frensis Bekonu ”dəhşətli şəkillər çəkən adam” adlandırmışdır. Həqiqətən rəssamın çəkdiyi şəkillərin əksəriyyətində dartılıb tanınmaz hala salınmış sifətlərə və uzadılaraq eybəcər formaya salınmış bədənlərə çox tez-tez rast gəlinir. Bu da tamaşaçıda istər-istəməz ikrah hissi doğurur. Mütəxəssislərin fikrincə, rəssam dismorfopsiyadan (hər bir əşyanın yayılmış, əzilmiş formada gözə görünməsi) əziyyət çəkirmiş.

Azens.az / Jalə Orucova

Oxu 1730 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • yeezy boost

    I would like to express my affection for your kindness supporting those individuals that have the need for help on this particular area. Your personal dedication to passing the solution all around had become particularly powerful and has consistently allowed girls just like me to attain their targets. The informative instruction can mean a great deal a person like me and much more to my colleagues. Regards; from each one of us.

    yeezy boost Cümə axşamı, 01 İyun 2017 03:00
  • yeezy boost 350

    I simply wanted to send a remark to be able to appreciate you for those amazing secrets you are posting at this website. My particularly long internet look up has finally been paid with good quality tips to go over with my friends and classmates. I would admit that we website visitors actually are undoubtedly endowed to exist in a good site with very many perfect people with great pointers. I feel very grateful to have come across your site and look forward to really more amazing minutes reading here. Thanks again for all the details.

    yeezy boost 350 Cümə, 02 İyun 2017 00:00
  • adidas tubular

    I wanted to create you that very little note just to thank you very much again for your fantastic ideas you have shown at this time. This has been so extremely open-handed of people like you to give unreservedly all a number of people would've supplied as an e book in making some cash for themselves, certainly since you might have done it if you ever considered necessary. These techniques in addition worked to become good way to fully grasp that most people have similar desire much like my very own to know lots more with regards to this issue. I'm sure there are numerous more pleasant sessions in the future for people who go through your blog post.

    adidas tubular Cümə, 02 İyun 2017 04:26
  • adidas nmd

    WONDERFUL Post.thanks for share..more wait .. ?

    adidas nmd Cümə, 02 İyun 2017 08:42
  • nike air max 2017

    I have to get across my gratitude for your kind-heartedness supporting individuals that actually need help on that concept. Your very own dedication to passing the solution all through appeared to be definitely informative and have frequently empowered professionals like me to achieve their objectives. This useful help and advice indicates much to me and a whole lot more to my mates. Thanks a lot; from each one of us.

    nike air max 2017 Cümə, 02 İyun 2017 23:46
  • yeezy

    I as well as my friends came analyzing the excellent recommendations found on your web page and at once developed a terrible suspicion I never thanked the web blog owner for those secrets. All of the boys appeared to be consequently very interested to learn all of them and have in effect extremely been enjoying those things. Thanks for being simply kind as well as for finding variety of notable themes most people are really eager to learn about. My sincere regret for not saying thanks to earlier.

    yeezy Bazar, 04 İyun 2017 00:55
  • huarache shoes

    I am only commenting to make you understand of the impressive encounter my girl developed checking your site. She picked up many pieces, which include what it is like to have an excellent helping mood to have the rest with no trouble thoroughly grasp several complex things. You undoubtedly exceeded readers' expected results. Thank you for presenting the important, trustworthy, revealing not to mention fun tips about this topic to Tanya.

    huarache shoes Bazar, 04 İyun 2017 18:39
  • yeezy boost

    I must show thanks to this writer just for bailing me out of this type of crisis. After searching throughout the world-wide-web and coming across opinions which were not helpful, I assumed my entire life was over. Existing without the presence of approaches to the difficulties you have solved by means of your article is a crucial case, as well as the ones that might have adversely affected my career if I had not encountered your web page. Your good know-how and kindness in taking care of all the details was excellent. I am not sure what I would have done if I hadn't come across such a subject like this. I am able to at this point relish my future. Thanks a lot so much for the skilled and amazing help. I won't think twice to propose your blog to anybody who needs guidelines on this matter.

    yeezy boost Bazar ertəsi, 05 İyun 2017 00:35
  • retro jordans

    I must voice my appreciation for your generosity in support of individuals that need guidance on in this field. Your personal dedication to passing the solution across turned out to be really important and has consistently permitted associates just like me to get to their ambitions. The invaluable hints and tips can mean a great deal a person like me and a whole lot more to my mates. With thanks; from everyone of us.

    retro jordans Bazar ertəsi, 05 İyun 2017 21:00
  • light up shoes

    My wife and i felt really relieved when John managed to complete his analysis using the precious recommendations he grabbed when using the web pages. It is now and again perplexing to simply continually be freely giving instructions that some others could have been making money from. And we all figure out we've got the website owner to thank for that. The specific explanations you have made, the straightforward site menu, the relationships you give support to create - it is mostly exceptional, and it's really letting our son and our family reckon that the subject matter is pleasurable, and that's seriously pressing. Thank you for all the pieces!

    light up shoes Çərşənbə axşamı, 06 İyun 2017 17:57