AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
30 Sent

Qədim Bakının 7 sirli yeri

Bu məqaləni qiymətləndir
(5 səs)

Qədim tarixə malik olan hər bir ölkənin, demək olar ki, öz qədim şəhərləri və bu şəhərlərin öz sirli yerləri vardır.

Məsələn: Stokholmda - Qamla, Praqada – Stare mesto, Bakıda isə - İçərişəhəri göstərmək olar. Hündür qala divarları ilə hasarlanmış bu qədim yaşayış məhəlləsi 1977-ci ildə tarixi-memarlıq qoruğu elan edilmiş, 2000-ci ildən isə İçərişəhər, Şirvanşahlar Sarayı və Qız Qalası ilə birlikdə YUNESKO-nun Ümumdünya İrslər siyahısına salınmışdır. Elə isə gəlin, İçəri Şəhərin 7 sirli yerləri ilə tanış olaq:

 

1. ŞAMAXI QAPISI. İçərişəhərə ekskursiya Şamaxı qapılarından başlayır. Bu qapılar “ Qoşa qala qapısı” da adlandırılır. XIX əsrin axırlarınadək bu qapı qalanın yeganə qapısı idi. 1868-ci ildə şəhərin hərbi qubernatoru Qafqazın Hərbi Dairəsinə müraciət edərək, şəhərin görünüşünün yaxşılaşdırılması məqsədi ilə qala divarlarının götürülməsini xahiş edir. İki ildən sonra qala divarının çöl yarusu (layı) uçurulur. 1886-cı ildə Dumanın iclasında bu məsələ bir daha qaldırılır və qala divarının ikinci yarusunun da uçurulmasına qərar verilir. İkinci yarus sökülərkən, ikinci yarusun “Zülfüqar xan qapısı” adlanan qapısı “Şamaxı qapısı”nın yanında yerləşdirilir. Beləliklə də, “Qoşa qala qapısı” anlayışı yaranır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. QIZ QALASI. Qız qalası – çox unikal və sirli bir tikilidir və bu qala Bakının vizit kartı hesab olunur. 28 metrlik bu qala XII əsrdə inşa olunmuşdur və qədim tikililərdən hesab olunur. Bəzi tədqiqatçıların fikirincə, qala atəşpərəstlərin ibadətgahı olmuşdur. Digər tədqiqatçıların fikrincə, isə bu qala müdafiə məqsədi ilə inşa olunmuşdur. 1907-ci ilədək qala mayak kimi istifadə olunmuş, 1964-cü ildən isə açıq muzey kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bu yaxınlarda Qız qalasının konservasiyası həyata keçirilmiş və qala indi Azərbaycanın qədim tarixi keçmişindən xəbər verən bir abidədir. Qız qalasının hər bir mərtəbəsində quraşdırılan monitorlarda bu tarixi abidənin keçmişini əks etdirən əsatirlər, əfsanələr, hipotezlər və faktlar nümayiş etdirilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. ŞİRVANŞAHLAR SARAYI. Bu saray - XV əsrdə, Şamaxıdan Bakıya köçüb gələn Şirvanşah hökmdarının Bakının ən hündür təpəliyində inşa etdirdiyi möhtəşəm saray ansamblıdır. Saray ansamblına daxildir: Sarayın ikimərtəbəli binaları, məscid, divanxana, Seyid Yahya Bəkuvinin mavzoleyi, hamam, Şərqi portal və dəfn yeri. Tikililərin hamısının üstü günbəz formalıdır və divar daşlarına oyma üslubunda naxışlar həkk olunmuşdur ki, bu da bura gələn qonaqların böyük marağına səbəb olur. Daşlara həkk olunmuş naxışlar orta əsr ustalarının yüksək məharətini və peşəkarlığını təcəssüm etdirir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. İTİ UCLU KOLONNADALAR. Qız qalasının yaxınlığında iti uclu kolonnadalardan ibarət olan dini -arxitektur kompleks yerləşir. Bu abidə hər tərəfdən eyvanlarla və kolonnalarla əhatə olunmuşdur ki. bu da müsəlmanlar üçün çox müqəddəs sayılan Məkkəni xatırladır. Bu unikal tarixi abidə 1964-cü ildə arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilmiş və bundan başqa orada 52 qəbir də aşkarlanmışdır ki, bu qəbirlərin bəziləri iki dəfə istifadə olunmuş, bəziləri isə bir neçə mərtəbədən ibarət idi. Hal-hazırda bu tarixi kompleks açıq havada yerləşən muzey kimi fəaliyyət göstərir və burada alban və islam dövrünə aid bütpərəstlik abidələri nümunələri nümayiş etdirilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.MƏHƏMMƏD MƏSCİDİ. İçərişəhərdə onlarla məscid var. Bunların içərisində ən çox dünyəvi əhəmiyyət kəsb edəni Məhəmməd məscididir. Bu məscidə “Sənıq Qala” da deyilir. Bu məscid 1078-ci ildə inşa olunmuş və İçəri Şəhərdə ən qədim tikililərdən hesab edilir. Tarixi məlumatlara əsasən, 1723-cü ildə rus çarı I Pyotr Bakını tutmaq üçün Bakı sahillərinə Hərbi Donanma göndərir və Donanma şəhəri atəşə tutur. Bu zaman şəhər divarının bir hissəsi və bu məscidin minarəsi yerlə yeksan olur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6. İÇƏRİŞƏHƏR HAMAMLARI. Şərq şəhərlərini hamamsız təsəvvür etmək mümkün deyil, eləcə də Azərbaycanı – Azərbaycan hamamlarsız təsəvvür etmək olmaz. Belə ki, keçmiş zamanlardan bəri hamamlar təkcə yuyunub-təmizlənmək yeri deyil, dostların görüşüb söhbət etmək, ünsiyyət yeri, hətta tacirlərin alış-veriş şərtlərini müzakirə etmək üçün görüş yeri olmuşdur. O zamankı hamamlarda çayxanalar da fəaliyyət göstərərmiş (hal-hazırda bəzi böyük hamamlarda da bu cür çayxanalar mövcuddur). Hamamlar tək kişilərin deyil, qadınların da bir-biri ilə görüşüb, söhbət etmək yeri olmuşdur. Şəhər hamamları arasında ən böyüyü və ən qədimi Hacı Qaib hamamı hesab edilir. Bu hamam XV əsrdə inşa edilmişdir. Hamam uzun illər yerin altında qalmışdır. 1964-cü ildə arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilmişdir. Digər bir məşhur hamam isə XVII əsrdə inşa edilmiş Qasım Bəy hamamıdır. Söylənilənlərə görə, bu hamamın günbəzlərini Qasım Bəy arvadlarının sayı qədər düzəltdirmişdir. Rəvayətə görə,  Qasım Bəy çox arvadlı olmuşdur. Bu hamam arxitektura baxımından İçərişəhərdəki orta əsrlərə aid olan hamamların içərisində ən maraqlısı və ən gözəlidir. Bu hamam dövlət tərəfindən qorunur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7. KARVANSARAY QALASI. İçərişəhərdə bir neçə karvansaray olmuşdur ki, bu karvansaraylar Bakıya/ Azərbaycana yolu düşən səyyahlar, səyahətçilər, tacir və ticarətçilərin qalması, gecələməsi üçün nəzərdə tutulurdu. “Kiçik Karvansaray” və ya “Хаn Kаrvаnsаrаyı” adlanan, uzun illər baxımsızlıqdan qəza vəziyyətinə düşən ölkə əhəmiyyətli abidədə İçərişəhərin Konservasiyası üzrə Master Plan çərçivəsində əsaslı şəkildə bərpa-konservasiya işləri aparılmış, karvansaray öz əvvəlki şəklinə qaytarılmışdır. Karvansaray XV əsrdə tikilmişdir. Mənbələrə görə Şirvаn şаhı I Xəlilullah tərəfindən Bаkı sаkini Qаsım bəyə və оnun vаrislərinin istifаdəsinə vеrilmişdir. Kiçik və ya “Хаn kаrvаnsаrаyı” adlanan kаrvаnsаrаy ХV əsrin sоnu ХVI əsrin əvvəlində tikilmişdir. Plаndа kvаdrаt fоrmаlıdır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

AZENS.AZ / Jalə Orucova

Oxu 9139 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • viagra for sale in the philippines Brots

    www.buy-viagra.biz
    generic viagra cvs
    cheap viagra scams
    generic viagra
    cheap herbal viagra uk

    viagra for sale in the philippines Brots Bazar, 09 İyul 2017 10:13
  • best online casino match Vekly

    baccarat live online
    online casino
    virtual blackjack in casinos
    casino
    online casinos mastercard

    best online casino match Vekly Bazar, 09 İyul 2017 10:22
  • buy cialis genuine Tog

    order generic viagra cialis
    cialis online
    discount viagra or cialis
    cialis buy
    buy cialis vs viagra

    buy cialis genuine Tog Bazar, 09 İyul 2017 12:46
  • buy viagra eu Brots

    cheap viagra pills
    lowest price generic viagra
    buy viagra nz online
    buy generic viagra
    legal order viagra over internet

    buy viagra eu Brots Bazar, 09 İyul 2017 14:42
  • cheap cialis online australia Tog

    what are cialis pills
    tadalafil
    order cheap cialis online
    cost of cialis
    discount prices on cialis

    cheap cialis online australia Tog Bazar, 09 İyul 2017 15:39
  • wholesale cialis pills Tog

    http://www.sildenafil.gr/buy_cialis.html
    cialis
    red cialis pills
    tadalafil
    cialis pills cut half

    wholesale cialis pills Tog Bazar, 09 İyul 2017 17:18
  • quick loans same day

    loans lenders
    payday advance loans
    payday loans from direct lenders only
    payday loans
    vip cash loans

    quick loans same day Bazar, 09 İyul 2017 18:14
  • loan for no credit

    loans for people with poor credit
    online loans
    payday loan without checks
    pay day loans
    native american payday loan lenders

    loan for no credit Bazar, 09 İyul 2017 20:14
  • buy cialis dapoxetine Tog

    cheap cialis canada
    cialis
    cialis pills online
    cialis buy
    do cialis pills look like

    buy cialis dapoxetine Tog Bazar, 09 İyul 2017 20:26
  • loan places

    24 hour loans
    loan for bad credit
    bad credit money loans
    5000 loan
    loans for bad credit history

    loan places Bazar ertəsi, 10 İyul 2017 07:43