AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
30 Sent

Qədim Bakının 7 sirli yeri

Bu məqaləni qiymətləndir
(6 səs)

Qədim tarixə malik olan hər bir ölkənin, demək olar ki, öz qədim şəhərləri və bu şəhərlərin öz sirli yerləri vardır.

Məsələn: Stokholmda - Qamla, Praqada – Stare mesto, Bakıda isə - İçərişəhəri göstərmək olar. Hündür qala divarları ilə hasarlanmış bu qədim yaşayış məhəlləsi 1977-ci ildə tarixi-memarlıq qoruğu elan edilmiş, 2000-ci ildən isə İçərişəhər, Şirvanşahlar Sarayı və Qız Qalası ilə birlikdə YUNESKO-nun Ümumdünya İrslər siyahısına salınmışdır. Elə isə gəlin, İçəri Şəhərin 7 sirli yerləri ilə tanış olaq:

 

1. ŞAMAXI QAPISI. İçərişəhərə ekskursiya Şamaxı qapılarından başlayır. Bu qapılar “ Qoşa qala qapısı” da adlandırılır. XIX əsrin axırlarınadək bu qapı qalanın yeganə qapısı idi. 1868-ci ildə şəhərin hərbi qubernatoru Qafqazın Hərbi Dairəsinə müraciət edərək, şəhərin görünüşünün yaxşılaşdırılması məqsədi ilə qala divarlarının götürülməsini xahiş edir. İki ildən sonra qala divarının çöl yarusu (layı) uçurulur. 1886-cı ildə Dumanın iclasında bu məsələ bir daha qaldırılır və qala divarının ikinci yarusunun da uçurulmasına qərar verilir. İkinci yarus sökülərkən, ikinci yarusun “Zülfüqar xan qapısı” adlanan qapısı “Şamaxı qapısı”nın yanında yerləşdirilir. Beləliklə də, “Qoşa qala qapısı” anlayışı yaranır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. QIZ QALASI. Qız qalası – çox unikal və sirli bir tikilidir və bu qala Bakının vizit kartı hesab olunur. 28 metrlik bu qala XII əsrdə inşa olunmuşdur və qədim tikililərdən hesab olunur. Bəzi tədqiqatçıların fikirincə, qala atəşpərəstlərin ibadətgahı olmuşdur. Digər tədqiqatçıların fikrincə, isə bu qala müdafiə məqsədi ilə inşa olunmuşdur. 1907-ci ilədək qala mayak kimi istifadə olunmuş, 1964-cü ildən isə açıq muzey kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bu yaxınlarda Qız qalasının konservasiyası həyata keçirilmiş və qala indi Azərbaycanın qədim tarixi keçmişindən xəbər verən bir abidədir. Qız qalasının hər bir mərtəbəsində quraşdırılan monitorlarda bu tarixi abidənin keçmişini əks etdirən əsatirlər, əfsanələr, hipotezlər və faktlar nümayiş etdirilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. ŞİRVANŞAHLAR SARAYI. Bu saray - XV əsrdə, Şamaxıdan Bakıya köçüb gələn Şirvanşah hökmdarının Bakının ən hündür təpəliyində inşa etdirdiyi möhtəşəm saray ansamblıdır. Saray ansamblına daxildir: Sarayın ikimərtəbəli binaları, məscid, divanxana, Seyid Yahya Bəkuvinin mavzoleyi, hamam, Şərqi portal və dəfn yeri. Tikililərin hamısının üstü günbəz formalıdır və divar daşlarına oyma üslubunda naxışlar həkk olunmuşdur ki, bu da bura gələn qonaqların böyük marağına səbəb olur. Daşlara həkk olunmuş naxışlar orta əsr ustalarının yüksək məharətini və peşəkarlığını təcəssüm etdirir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. İTİ UCLU KOLONNADALAR. Qız qalasının yaxınlığında iti uclu kolonnadalardan ibarət olan dini -arxitektur kompleks yerləşir. Bu abidə hər tərəfdən eyvanlarla və kolonnalarla əhatə olunmuşdur ki. bu da müsəlmanlar üçün çox müqəddəs sayılan Məkkəni xatırladır. Bu unikal tarixi abidə 1964-cü ildə arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilmiş və bundan başqa orada 52 qəbir də aşkarlanmışdır ki, bu qəbirlərin bəziləri iki dəfə istifadə olunmuş, bəziləri isə bir neçə mərtəbədən ibarət idi. Hal-hazırda bu tarixi kompleks açıq havada yerləşən muzey kimi fəaliyyət göstərir və burada alban və islam dövrünə aid bütpərəstlik abidələri nümunələri nümayiş etdirilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.MƏHƏMMƏD MƏSCİDİ. İçərişəhərdə onlarla məscid var. Bunların içərisində ən çox dünyəvi əhəmiyyət kəsb edəni Məhəmməd məscididir. Bu məscidə “Sənıq Qala” da deyilir. Bu məscid 1078-ci ildə inşa olunmuş və İçəri Şəhərdə ən qədim tikililərdən hesab edilir. Tarixi məlumatlara əsasən, 1723-cü ildə rus çarı I Pyotr Bakını tutmaq üçün Bakı sahillərinə Hərbi Donanma göndərir və Donanma şəhəri atəşə tutur. Bu zaman şəhər divarının bir hissəsi və bu məscidin minarəsi yerlə yeksan olur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6. İÇƏRİŞƏHƏR HAMAMLARI. Şərq şəhərlərini hamamsız təsəvvür etmək mümkün deyil, eləcə də Azərbaycanı – Azərbaycan hamamlarsız təsəvvür etmək olmaz. Belə ki, keçmiş zamanlardan bəri hamamlar təkcə yuyunub-təmizlənmək yeri deyil, dostların görüşüb söhbət etmək, ünsiyyət yeri, hətta tacirlərin alış-veriş şərtlərini müzakirə etmək üçün görüş yeri olmuşdur. O zamankı hamamlarda çayxanalar da fəaliyyət göstərərmiş (hal-hazırda bəzi böyük hamamlarda da bu cür çayxanalar mövcuddur). Hamamlar tək kişilərin deyil, qadınların da bir-biri ilə görüşüb, söhbət etmək yeri olmuşdur. Şəhər hamamları arasında ən böyüyü və ən qədimi Hacı Qaib hamamı hesab edilir. Bu hamam XV əsrdə inşa edilmişdir. Hamam uzun illər yerin altında qalmışdır. 1964-cü ildə arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilmişdir. Digər bir məşhur hamam isə XVII əsrdə inşa edilmiş Qasım Bəy hamamıdır. Söylənilənlərə görə, bu hamamın günbəzlərini Qasım Bəy arvadlarının sayı qədər düzəltdirmişdir. Rəvayətə görə,  Qasım Bəy çox arvadlı olmuşdur. Bu hamam arxitektura baxımından İçərişəhərdəki orta əsrlərə aid olan hamamların içərisində ən maraqlısı və ən gözəlidir. Bu hamam dövlət tərəfindən qorunur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7. KARVANSARAY QALASI. İçərişəhərdə bir neçə karvansaray olmuşdur ki, bu karvansaraylar Bakıya/ Azərbaycana yolu düşən səyyahlar, səyahətçilər, tacir və ticarətçilərin qalması, gecələməsi üçün nəzərdə tutulurdu. “Kiçik Karvansaray” və ya “Хаn Kаrvаnsаrаyı” adlanan, uzun illər baxımsızlıqdan qəza vəziyyətinə düşən ölkə əhəmiyyətli abidədə İçərişəhərin Konservasiyası üzrə Master Plan çərçivəsində əsaslı şəkildə bərpa-konservasiya işləri aparılmış, karvansaray öz əvvəlki şəklinə qaytarılmışdır. Karvansaray XV əsrdə tikilmişdir. Mənbələrə görə Şirvаn şаhı I Xəlilullah tərəfindən Bаkı sаkini Qаsım bəyə və оnun vаrislərinin istifаdəsinə vеrilmişdir. Kiçik və ya “Хаn kаrvаnsаrаyı” adlanan kаrvаnsаrаy ХV əsrin sоnu ХVI əsrin əvvəlində tikilmişdir. Plаndа kvаdrаt fоrmаlıdır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

AZENS.AZ / Jalə Orucova

Oxu 13233 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • lattetudebistro

    quintessenceenterprises, talleresmartindelafe,
    lattetudebistro http://www.lattetudebistro.com/

    lattetudebistro Çərşənbə, 14 Fevral 2018 02:03
  • Billyneamb

    trend windows
    windows 8.1
    microsoft mahjong
    upgrade to windows 10
    find saved passwords windows 10

    Billyneamb Çərşənbə, 14 Fevral 2018 02:18
  • Howardbuh

    cheapest generic cialis uk
    cialis prices
    buy cialis overnight
    cialis coupon 2018
    cheap cialis overnight delivery
    tadalafil generic
    cialis tablet yan etkileri
    generic cialis
    discount canadian pharmacy cialis

    Howardbuh Çərşənbə, 14 Fevral 2018 03:22
  • Olivertus

    cialis sale australia
    cialis cost
    cialis uk buy online
    cialis best price
    cialis a prix discount
    generic cialis price
    buy cialis and viagra online
    generic cialis online
    cialis for sale philippines

    Olivertus Çərşənbə, 14 Fevral 2018 04:38
  • RamonOpida

    updates windows 10
    windows 10 download
    microsoft windows 7 support
    windows 8
    microsoft office

    RamonOpida Çərşənbə, 14 Fevral 2018 07:31
  • MariaOralp

    best supplements for weight loss
    new weight loss medication
    diet supplements that work
    weight loss injections

    MariaOralp Çərşənbə, 14 Fevral 2018 08:50
  • WilliamTwiny

    microsoft windows live mail 2012
    windows 7
    microsoft surface
    windows 10 store
    microsoft edge

    WilliamTwiny Çərşənbə, 14 Fevral 2018 16:10
  • Rodneydrows

    At a similar time, banks have to deal with security measures, underscored from the recent Equifax breach , through which 145. Also out the door: Matthew Raphaelson, the San Francisco-based ex-head of community bank strategy and initiatives, had been using the bank since 2003, as outlined by his Linked - In profile, plus two regional leaders — Pamela Conboy, the Arizona regional president, and Shelley Freeman, the head of credit solutions and former Los Angeles regional president. Wells Fargo declined to touch upon Warren's tweets, but said its management and board have "taken many steps" to "make things right," including installing new leadership and holding executives accountable by clawing back compensation. 52M US Long portfolio, upped its stake in Om Asset Mgmt Plc (NYSE:OMAM) by 140,704 shares to 872,883 shares, valued at $13. wells fargo login brokerage https://purelogin.com/ - wells fargo sign in wells fargo desktop site login Stephens Investment Management Group LLC purchased a new position in Boingo Wireless inside the third quarter valued at about $4,656,000. On one other hand I was struck with that passage inside a story about how "Saudi authorities expect to increase SR50bn ($13. 2 million from 2005 through 2016 for guarding the headquarters of Mc - Donald's Corp. Still, it represents the latest blow to the reputation of Wells Fargo, America's third-largest bank and something that was once viewed as being one of the best run inside the country. wells fargo raymour and flanigan login wells fargo login wells fargo optum login Back 20 approximately years ago, I kept hearing people say they couldn't afford tickets ahead (to the concerts),” Carswell began. The Consumer Financial Protection Bureau internally weighed a good as large as $10 billion before hitting Wells Fargo having a $100 million penalty, according with a memo released this week through the House Financial Services Committee. Campbell had locked herself to your table inside the lobby in the Minnesota Wells Fargo branch, forcing the positioning to de-activate as law enforcement and bank officials negotiated along with her. 5% approval in 2015, and the way to a blessing rate of 71. 55 as soon as the fines were announced, nevertheless the stock closed Monday at $54. Across a range of responsibilities, we only expect much more of boards of directors than previously,” Mr. He said this indicates silly” to never bank with a local credit union in an effort to stay closer inside the community. Attorneys for Wells Fargo and it is board members are seeking to have the case dismissed and argued problem filings soon that Judge Curtis Karnow should for now disregard employees' statements.

    Rodneydrows Çərşənbə, 14 Fevral 2018 16:37
  • CharlesKew

    microsoft windows search indexer
    windows 10 store
    microsoft essentials
    upgrade to windows 10
    windows up

    CharlesKew Çərşənbə, 14 Fevral 2018 20:22
  • Ronaldkig

    microsoft windows 7 updates download
    windows server
    microsoft security essentials
    win 10
    microsoft rewards

    Ronaldkig Cümə axşamı, 15 Fevral 2018 02:20