AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
30 Sent

Qədim Bakının 7 sirli yeri

Bu məqaləni qiymətləndir
(5 səs)

Qədim tarixə malik olan hər bir ölkənin, demək olar ki, öz qədim şəhərləri və bu şəhərlərin öz sirli yerləri vardır.

Məsələn: Stokholmda - Qamla, Praqada – Stare mesto, Bakıda isə - İçərişəhəri göstərmək olar. Hündür qala divarları ilə hasarlanmış bu qədim yaşayış məhəlləsi 1977-ci ildə tarixi-memarlıq qoruğu elan edilmiş, 2000-ci ildən isə İçərişəhər, Şirvanşahlar Sarayı və Qız Qalası ilə birlikdə YUNESKO-nun Ümumdünya İrslər siyahısına salınmışdır. Elə isə gəlin, İçəri Şəhərin 7 sirli yerləri ilə tanış olaq:

 

1. ŞAMAXI QAPISI. İçərişəhərə ekskursiya Şamaxı qapılarından başlayır. Bu qapılar “ Qoşa qala qapısı” da adlandırılır. XIX əsrin axırlarınadək bu qapı qalanın yeganə qapısı idi. 1868-ci ildə şəhərin hərbi qubernatoru Qafqazın Hərbi Dairəsinə müraciət edərək, şəhərin görünüşünün yaxşılaşdırılması məqsədi ilə qala divarlarının götürülməsini xahiş edir. İki ildən sonra qala divarının çöl yarusu (layı) uçurulur. 1886-cı ildə Dumanın iclasında bu məsələ bir daha qaldırılır və qala divarının ikinci yarusunun da uçurulmasına qərar verilir. İkinci yarus sökülərkən, ikinci yarusun “Zülfüqar xan qapısı” adlanan qapısı “Şamaxı qapısı”nın yanında yerləşdirilir. Beləliklə də, “Qoşa qala qapısı” anlayışı yaranır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. QIZ QALASI. Qız qalası – çox unikal və sirli bir tikilidir və bu qala Bakının vizit kartı hesab olunur. 28 metrlik bu qala XII əsrdə inşa olunmuşdur və qədim tikililərdən hesab olunur. Bəzi tədqiqatçıların fikirincə, qala atəşpərəstlərin ibadətgahı olmuşdur. Digər tədqiqatçıların fikrincə, isə bu qala müdafiə məqsədi ilə inşa olunmuşdur. 1907-ci ilədək qala mayak kimi istifadə olunmuş, 1964-cü ildən isə açıq muzey kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bu yaxınlarda Qız qalasının konservasiyası həyata keçirilmiş və qala indi Azərbaycanın qədim tarixi keçmişindən xəbər verən bir abidədir. Qız qalasının hər bir mərtəbəsində quraşdırılan monitorlarda bu tarixi abidənin keçmişini əks etdirən əsatirlər, əfsanələr, hipotezlər və faktlar nümayiş etdirilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. ŞİRVANŞAHLAR SARAYI. Bu saray - XV əsrdə, Şamaxıdan Bakıya köçüb gələn Şirvanşah hökmdarının Bakının ən hündür təpəliyində inşa etdirdiyi möhtəşəm saray ansamblıdır. Saray ansamblına daxildir: Sarayın ikimərtəbəli binaları, məscid, divanxana, Seyid Yahya Bəkuvinin mavzoleyi, hamam, Şərqi portal və dəfn yeri. Tikililərin hamısının üstü günbəz formalıdır və divar daşlarına oyma üslubunda naxışlar həkk olunmuşdur ki, bu da bura gələn qonaqların böyük marağına səbəb olur. Daşlara həkk olunmuş naxışlar orta əsr ustalarının yüksək məharətini və peşəkarlığını təcəssüm etdirir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. İTİ UCLU KOLONNADALAR. Qız qalasının yaxınlığında iti uclu kolonnadalardan ibarət olan dini -arxitektur kompleks yerləşir. Bu abidə hər tərəfdən eyvanlarla və kolonnalarla əhatə olunmuşdur ki. bu da müsəlmanlar üçün çox müqəddəs sayılan Məkkəni xatırladır. Bu unikal tarixi abidə 1964-cü ildə arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilmiş və bundan başqa orada 52 qəbir də aşkarlanmışdır ki, bu qəbirlərin bəziləri iki dəfə istifadə olunmuş, bəziləri isə bir neçə mərtəbədən ibarət idi. Hal-hazırda bu tarixi kompleks açıq havada yerləşən muzey kimi fəaliyyət göstərir və burada alban və islam dövrünə aid bütpərəstlik abidələri nümunələri nümayiş etdirilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.MƏHƏMMƏD MƏSCİDİ. İçərişəhərdə onlarla məscid var. Bunların içərisində ən çox dünyəvi əhəmiyyət kəsb edəni Məhəmməd məscididir. Bu məscidə “Sənıq Qala” da deyilir. Bu məscid 1078-ci ildə inşa olunmuş və İçəri Şəhərdə ən qədim tikililərdən hesab edilir. Tarixi məlumatlara əsasən, 1723-cü ildə rus çarı I Pyotr Bakını tutmaq üçün Bakı sahillərinə Hərbi Donanma göndərir və Donanma şəhəri atəşə tutur. Bu zaman şəhər divarının bir hissəsi və bu məscidin minarəsi yerlə yeksan olur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6. İÇƏRİŞƏHƏR HAMAMLARI. Şərq şəhərlərini hamamsız təsəvvür etmək mümkün deyil, eləcə də Azərbaycanı – Azərbaycan hamamlarsız təsəvvür etmək olmaz. Belə ki, keçmiş zamanlardan bəri hamamlar təkcə yuyunub-təmizlənmək yeri deyil, dostların görüşüb söhbət etmək, ünsiyyət yeri, hətta tacirlərin alış-veriş şərtlərini müzakirə etmək üçün görüş yeri olmuşdur. O zamankı hamamlarda çayxanalar da fəaliyyət göstərərmiş (hal-hazırda bəzi böyük hamamlarda da bu cür çayxanalar mövcuddur). Hamamlar tək kişilərin deyil, qadınların da bir-biri ilə görüşüb, söhbət etmək yeri olmuşdur. Şəhər hamamları arasında ən böyüyü və ən qədimi Hacı Qaib hamamı hesab edilir. Bu hamam XV əsrdə inşa edilmişdir. Hamam uzun illər yerin altında qalmışdır. 1964-cü ildə arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilmişdir. Digər bir məşhur hamam isə XVII əsrdə inşa edilmiş Qasım Bəy hamamıdır. Söylənilənlərə görə, bu hamamın günbəzlərini Qasım Bəy arvadlarının sayı qədər düzəltdirmişdir. Rəvayətə görə,  Qasım Bəy çox arvadlı olmuşdur. Bu hamam arxitektura baxımından İçərişəhərdəki orta əsrlərə aid olan hamamların içərisində ən maraqlısı və ən gözəlidir. Bu hamam dövlət tərəfindən qorunur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7. KARVANSARAY QALASI. İçərişəhərdə bir neçə karvansaray olmuşdur ki, bu karvansaraylar Bakıya/ Azərbaycana yolu düşən səyyahlar, səyahətçilər, tacir və ticarətçilərin qalması, gecələməsi üçün nəzərdə tutulurdu. “Kiçik Karvansaray” və ya “Хаn Kаrvаnsаrаyı” adlanan, uzun illər baxımsızlıqdan qəza vəziyyətinə düşən ölkə əhəmiyyətli abidədə İçərişəhərin Konservasiyası üzrə Master Plan çərçivəsində əsaslı şəkildə bərpa-konservasiya işləri aparılmış, karvansaray öz əvvəlki şəklinə qaytarılmışdır. Karvansaray XV əsrdə tikilmişdir. Mənbələrə görə Şirvаn şаhı I Xəlilullah tərəfindən Bаkı sаkini Qаsım bəyə və оnun vаrislərinin istifаdəsinə vеrilmişdir. Kiçik və ya “Хаn kаrvаnsаrаyı” adlanan kаrvаnsаrаy ХV əsrin sоnu ХVI əsrin əvvəlində tikilmişdir. Plаndа kvаdrаt fоrmаlıdır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

AZENS.AZ / Jalə Orucova

Oxu 9138 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • fitflops sale

    I'm also writing to let you understand what a fabulous discovery my wife's girl undergone using your web site. She picked up several pieces, which included what it is like to possess a marvelous helping spirit to have folks just fully grasp specific complex things. You truly did more than her expectations. Thanks for imparting such interesting, dependable, informative and in addition easy guidance on your topic to Emily.

    fitflops sale Bazar ertəsi, 17 İyul 2017 05:09
  • can buy cialis over counter usa

    order cialis online pharmacy
    cialis forum where to buy
    cheap-cialis-e.com
    order cialis pills
    buy cialis amsterdam

    can buy cialis over counter usa Bazar ertəsi, 17 İyul 2017 14:26
  • cheap cialis ireland

    buy cialis new delhi
    how can i order cialis
    where to order cialis in canada
    buy cialis 5 mg canada
    cheap cialis canada online

    cheap cialis ireland Bazar ertəsi, 17 İyul 2017 20:08
  • original viagra online uk

    how to get rid of viagra spam
    viagra levitra together
    do you need a prescription to buy viagra in france
    cut viagra pill
    buy cialis vs viagra

    original viagra online uk Bazar ertəsi, 17 İyul 2017 23:30
  • cheap viagra in europe

    necesito prescripcion medica para comprar viagra
    is it hard to get viagra in canada
    viagra 100mg vs cialis 20 mg
    viagra price list in indian rupees
    tablet viagra use

    cheap viagra in europe Çərşənbə axşamı, 18 İyul 2017 05:25
  • adidas yeezy

    I simply wanted to type a brief word to be able to express gratitude to you for the nice points you are writing here. My time intensive internet search has at the end been paid with brilliant suggestions to write about with my friends and classmates. I would admit that most of us website visitors are quite lucky to exist in a magnificent place with many lovely individuals with good things. I feel quite lucky to have used your entire site and look forward to really more brilliant minutes reading here. Thanks again for all the details.

    adidas yeezy Çərşənbə axşamı, 18 İyul 2017 16:38
  • online loan

    loans in clarksville tn
    loan online
    no employment verification loans
    online payday loans
    no credit personal loan

    online loan Çərşənbə axşamı, 18 İyul 2017 18:30
  • where can i buy viagra online canada

    prisoners get viagra
    experience research cheap viagra
    many pills come viagra prescription
    do viagra pill look like
    cheap viagra uk next day delivery

    where can i buy viagra online canada Çərşənbə axşamı, 18 İyul 2017 21:33
  • target audience for viagra

    say dr get viagra
    how to get rid of viagra ads
    where do people buy viagra
    viagra schnell online
    buy viagra usa online

    target audience for viagra Çərşənbə, 19 İyul 2017 03:34
  • Peterprast

    cash loans
    direct lender payday loans
    how do i get a personal loan
    bad credit personal loans online
    cash register supplies
    payday loans maryland
    friendly loans
    secured loan interest rates
    ez payday loan
    payday loans gainesville fl
    long term loans
    money lending sites
    loans in el paso
    payday loans md
    small payday loans
    personal loan fast approval
    easy loans to get
    direct payday lenders for bad credit
    no paperwork loans same day
    advanced cash
    loans in jacksonville fl
    personal unsecured loans
    loans for people with fair credit
    payday loans portland oregon
    i need free money today

    Peterprast Çərşənbə, 19 İyul 2017 19:19