AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
25 Noy

Azərbaycanda qeyri-adi Pəri qalası

Bu məqaləni qiymətləndir
(1 Səs)

Xalq arasında Pəri qalası kimi tanınsa da, əslində Zərdüşt məbədidir.

Kəndlilərin söylədiyinə görə, dağ boyunca üzüyuxarıya doğru 45 dəqiqə çıxmaqla qalaya yalnız yaxınlaşmaq olur. İçərisinə daxil olmaq isə qeyri- mümkündür. Dağın içində oyulmuş bu qala Zaqatala rayonunun Yuxarı Çardaxlar kəndinin şimal-qərb hissəsində yerləşir.

Pəri qalası haqqında çox rəvayətlər söylənilir. 1889 - cu ildə İosif Qallaxov adlı müəllifin “Qafqazın adları və yerlərinin təsviri” adlı xatirələr məcmuəsindəki rəvayətdə yazılır:

“Dünyanı işğal edən Topal Teymur Azərbaycana gəlib çıxır. Yerlilərin güclü müqavimətindən təşvişə düşən Teymur ən güclü sərkərdələrini səfərbər edir ki, bu tərəfləri ram etsinlər. Son nəfərinə və son nəfəsinədək vuruşan camaatın içərisində gözəlliyi və igidliyi ilə seçilən cavan bir qızın xəbəri Teymura da çatır. Şiddətli döyüşlərin birində Pəri adlı bu qız Teymurun sevimli sərkərdəsini öz qılıncı ilə öldürür. Sevimli sərkərdəsinin ölüm xəbərinə qəzəblənən Teymur Pəriyə xəbər yollayır ki, xoşluqla silahını yerə qoysun. Üstəlik, ona arvadı olmağı də təklif edir. Pərinin “düşmənə təslim olmaqdansa ölmək yaxşıdır” cavabına qəzəblənən Teymur daha amansız davranmağı əmr edir.

Nəticədə, çox insan qırılır, Pəri də döyüşə - döyüşə bu qalanın olduğu yüksəkliyə qalxır. Artıq gücünün tükəndiyini hiss edir. Uduzduğunu anlayınca da özünü qaladan aşağıdakı çaya atır. Hər yerdə onu axtaran düşmən əsgərləri bir neçə gün sonra qızın meyitini çaydan tapıb Teymurun hüzuruna gətirirlər. Teymur Pəri xanımın cənazəsini bir gecə çadırında saxlamağı əmr edir. Ertəsi gün Teymur qoşununu buralardan çəkib başqa yerlərə hücuma keçir. Deyirlər, qocaldıqdan sonra ona Qafqaza yenidən hücum etməyi təklif edən bir qocaya: “Orada qadınlar da kişilər kimi mərdliklə can verirlər,” - deyə cavab verib. Bir daha da buralara ayağı dəymir.

Bəzi tarixçilər qalanın XII-XIII əsrlərdə, Əmir Teymur dönəmində inşa olunduğunu qeyd edirlər. Lakin qalanın dəqiq tikilmə tarixi bəlli deyil. Elə Çardaxlar kəndinin adı da bu qalanın adı ilə bağlıdır. "Çartak" yəni "qaya üzərində od məbədi" deməkdir. Qala elə bir mövqedə yerləşmişdir ki, əraziyə gələn bütün yollar qaladan aydın görünür.

AZENS.AZ

Oxu 6856 dəfə

Şərh verin.

Comments.