AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
09 Mart

Almanlar Azərbaycanda – Tarix

Bu məqaləni qiymətləndir
(1 Səs)

Almanların ilk dəstələrinin Azərbaycana yerləşdirilməsi barədə 1817-ci ildə General Yermolov göstəriş verib.

Almanların Azərbaycana ilk kütləvi köçü isə 1817-1819-cu illərə təsadüf edir. Azərbaycana yerləşdirilmiş almanların çoxu Vürtemburq krallığının sakinləri olublar.

194 alman ailəsi Şəmkir yaxınlığında Helenendorf (Xanlar rayonu) və Annenfeld adlı iki koloniya salıblar. Bu kaloniyalardan başqa almanlar Azərbaycanda Georqsfeld, Qrünfeld, Ayxenfeld, Traubenfeld, Yelizavetinka kimi kəndlər də salıblar. Qafqaz almanları tərəfindən Tiflis şəhərində nəşr olunan Kaukasische “Post” qəzetinin hər bir nömrəsi yuxarıda göstərilən kənd və şəhərlərə çatdırılırdı.

Almanlar Azərbaycanda siyasi və ictimai həyatda da fəal iştirak edirdilər. Azərbaycan Demokratik Respublikası parlamentinin IX Milli azlıqlar fraksiyasının dörd üzvündən biri əslən alman olan Lorens Kun idi. Lorens Kun 1884-cü ildə Yelenendorf şəhərində anadan olmuş və 1918-ci ilin 7 dekabr tarixində AXC parlamenti öz işinə başlayanda parlamentə qoşulmuşdu. O, Azərbaycan almanlarının təmsil edirdi.

XIX əsrin sonu-XX əsrin əvvəlində Azərbaycanda yaşayan almanlarının əksəriyyəti xristianlığın protestantlıq qoluna etiqad ediblər. Ölkəmizdə protestant kilsəsi 1857-ci ildə məhz Helenendorfda tikilib. Sonralar Gədəbəy, Şamaxı, Bakı, Şəmkir ərazisində də alman lüteran kilsələri tikilərək istifadəyə verilib.

Tarixi qaynaqların da məlumat verdiyi kimi, almanların Azərbaycanın Qərb bölgələrinə gəlişi ilə kənd həyatında böyük mədəni dəyişikliklər baş verib. Qərb bölgəsində yaşayan yerli azərbaycanlı kəndlilər də almanlar kimi altı zirzəmili, üstü çardaqlı, damı kirəmitli evlər tikməyə başlayıblar (həmin dövrədək, o bölgələrdə zirzəmili və çardaqlı evlər olmayıb).

Cins inəkləri ilk dəfə Azərbaycana almanlar gətiriblər. Sənaye üsulu ilə pendir və yağ istehsalı da məhz onlara məxsusdur. Azərbaycanda ilk yağ-pendir zavodu Ziqanter adlı alman tərəfindən Şəmkirdə tikilib. Almanlar kənd yerlərində elektrik enerjisindən istifadənin, elektrik dəmir yolunun, indiki Şəmkirin Dəllər qəsəbəsindən Gədəbəyədək uzanan neft kəmərinin ilk yaradıcıları olublar.

Gədəbəy misəritmə zavodlarının əsasını Azərbaycanda yaşamış Simens qardaşları qoyub. Bəzi məlumatlara görə, kənd təsərrüfatında işlədilən dördçarxlı at arabalarının düzəldilməsi məhz almanların gəlişindən sonraya təsadüf edir. Xanlar Şampan Şərabı Müəssisəsini də almanlar tikib.

Tarixi mənbələrə əsasən, 1914-cü ildə I Dünya müharibəsi başlayanda rus çarı I Nikolay Moldova, Krım, Şimali Qafqaz və Volqaboyunda yaşayan almanların Sibirə köçürülməsini əmr edib. Bu zaman yalnız Gəncə quberniyasındakı almanlar köçürülməyib. O zaman Gəncə ictimaiyyəti, xüsusən də Rəfibəyov qardaşları Qafqaz canişininin yanına gedərək, onların köçürülməsinə imkan verməyib.

Azərbaycanın qida sənayesi və kənd təsərrüfatı sahəsinə özlərinin ye-nilikləri ilə silinməz iz qoyan “Forer qardaşları”nın istehsal etdikləri şərablar və konyaklar fəaliyyətə başladıqları dövrdən 1914-cü ilədək dünyanın 81 ölkəsində keçirilən beynəlxalq sərgi və dequstasiyalarda 39 dəfə qızıl, gümüş medallara, diplom və fərmanlara layiq görülüb. 

Qeyd etmək lazımdır ki, Forerlər Azərbaycanda ilk dəfə pivə istehsalı ilə də məşğul olublar. 1892-ci ildə “Forer qardaşları” Yelenendorfda Azərbaycanda ilk dəfə iki spirtçəkmə aparatı olan konyak zavodu tikiblər.

AzEns.az

Oxu 3734 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • RafaelBox

    buy generic cialis nz
    Levitra Cost
    generic viagra online nz
    http://levitraclr.com/ - Levitra 20 mg
    viagra online fastest shipping

    RafaelBox Çərşənbə, 21 İyun 2017 08:35
  • MarvinGyhop

    get safe viagra online
    comprar viagra en argentina online
    buy viagra without a script
    http://viagramtxgeneric.com/ - aarp viagra discounts
    viagra online pagamento in contrassegno

    MarvinGyhop Cümə, 23 İyun 2017 18:15
  • Kevintreat

    payday loans for poor credit
    http://thecmccgroup.com/index.php?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=158142 - people with bad credit
    loans san antonio
    loans for bad credit in michigan
    http://www.newtechtraining.net/component/k2/itemlist/user/248949 - fast cash loan
    bad credit payday loan lenders
    money lending companies
    http://bostcrs.com/component/k2/itemlist/user/13534 - get loan fast
    bad credit need loan
    cash advance interest rate
    http://strssfr.com/index.php?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=138130 - payday loans bad credit no upfront fees
    cash online loans
    road loan com
    http://www.black-star.com.ua/index.php?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=434672 - cash advance today
    safe loans online
    need money quick
    http://zbgproject.xyz/component/k2/itemlist/user/166631 - cashloans com
    how to get money with bad credit
    i need a loan fast with bad credit
    http://retlan.com/component/k2/itemlist/user/165935 - personal lone
    payday loans murfreesboro tn
    advance cash usa
    http://www.acrp.in/component/k2/itemlist/user/3076023 - net cash usa
    need a fast loan
    direct lender payday loan

    Kevintreat Bazar, 25 İyun 2017 17:53
  • chrome hearts

    Thanks for every one of your labor on this site. My mum enjoys carrying out investigation and it is simple to grasp why. All of us know all of the powerful ways you produce reliable solutions through the web blog and even encourage response from visitors on that issue plus my child is actually learning a whole lot. Take pleasure in the rest of the year. You are doing a fantastic job.

    chrome hearts Cümə axşamı, 29 İyun 2017 11:15
  • pandora charms

    I would like to show some appreciation to this writer for bailing me out of this type of setting. After looking out throughout the internet and getting strategies that were not helpful, I thought my entire life was well over. Being alive devoid of the solutions to the difficulties you have solved as a result of your main blog post is a critical case, as well as the kind which may have negatively affected my entire career if I had not come across your web blog. Your knowledge and kindness in handling the whole lot was priceless. I am not sure what I would have done if I had not encountered such a subject like this. I can at this point look ahead to my future. Thanks a lot very much for this specialized and amazing guide. I will not think twice to refer your blog to anyone who needs to have assistance on this matter.

    pandora charms Şənbə, 01 İyul 2017 05:13
  • yeezy shoes

    An interesting discussion is price comment. I believe that you need to write more on this subject, it may not be a taboo topic however typically individuals are not sufficient to speak on such topics. To the next. Cheers

    yeezy shoes Bazar ertəsi, 03 İyul 2017 15:56
  • Adidas NMD Runner Black White Fixed

    My spouse and i have been now lucky Jordan managed to do his researching through your ideas he had while using the web site. It's not at all simplistic to just find yourself making a gift of helpful tips others could have been trying to sell. Therefore we figure out we've got you to thank for that. All of the explanations you have made, the straightforward web site menu, the friendships your site make it easier to instill - it is everything wonderful, and it's making our son and the family consider that that issue is pleasurable, and that is unbelievably essential. Thank you for all the pieces!

    Adidas NMD Runner Black White Fixed Çərşənbə axşamı, 04 İyul 2017 08:29
  • WilliamNub

    cialis viagra sale canada
    buy cialis
    how to get cheap cialis
    buy cialis online
    how do i buy cialis

    WilliamNub Çərşənbə, 05 İyul 2017 01:25
  • Davidplawl

    pharmacy online
    canadian pharmacy viagra
    canadian pharmacy reviews
    canadian pharmacy cialis
    Online Drugstores

    Davidplawl Çərşənbə, 05 İyul 2017 23:26
  • Davidplawl

    online pharmacy reviews
    online canadian pharmacy
    online pharmacy without scripts
    online canadian pharmacy
    online pharmacy reviews

    Davidplawl Cümə axşamı, 06 İyul 2017 01:31