AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
29 Yan

Natəvan və Dümanın şahmat oyunu

Bu məqaləni qiymətləndir
(0 səs)

Tarixdən məlumdur ki, “Üç muşketyor” və “Qraf Monte Kristo” kimi klassik əsərlərin müəllifi olan yazıçı Aleksandr Düma 1858-1859-cu illərdə Qafqaza səfəri zamanı müəyyən müddət  Azərbaycan ərazisində səyahət etmişdi.

1859-cu ilin aprel ayında isə Dümanın 3 cilddən ibarət Qafqaz səyahətinin təəssüratları Parisdə çap olunmuşdu. Bakı məhəllələrinin birinin polismeysteri Piquliyevskinin evində qonaq olan Aleksandr Düma orada  Xurşidbanu Natəvan və onun həyat yoldaşı knyaz Xasay Usmiyevlə tanış olur, onlar arasında səmimi dostluq münasibətləri yaranır. Fransız yazıçısı Azərbaycan şairəsi ilə şahmat oynayır. Oyunun nəticəsi isə çox yaddaqalan olur. Belə ki, Natəvan Dümanı mat edir. Natəvan Dümaya qalib gələrkən o, Dümadan yaşca xeyli kiçik idi. Natəvanın cəmi 26, Dümanın isə 56 yaşı vardı: "Bu tarixi hadisə məni ilhamlandırıb və yenidən malbert arxasına keçməyə həvəsləndirib. Natəvanın Dümaya qalib gəlməsi Azərbaycan qadınının simasında xalqımızın müdrikliyini, iti ağlını göstərir və mən bu səhnəni çəkməyə bilməzdim".

Rəsmdə Natəvan və Dümanın üz-üzə oturub şahmat oynaması təsvir edilib. Oyunda Natəvanın Dümanı necə sıxışdırdığını açıq-aşkar görmək olar. Belə ki, Dümanın bütün daşları vurulub, Natəvan isə sonuncu həlledici gedişini etməyə hazırlaşır. Düma bu gedişin necə yekunlaşacağını yaxşı bilir və bu səbəbdən də əlini oyundan üzərək məyus halda şahmat taxtasına baxır. Bunun əksinə olaraq Natəvan uğurlu gediş edir və Dümanın gözlərinin içinə cəsarətlə baxmaqdan çəkinmir.

Düma və Natəvanın görüşü Bakıda baş tutduğundan rəsmdəki otağın pəncərəsindən İçəri Şəhər və Qız Qalası görünür. Natəvanın sol tərəfində olan taxçadakı güldanın içində isə Xarı-Bülbül gülünü görmək olar. Bu da Xan qızının əslən Şuşadan olmasına işarə edir. Natəvan azad qadın simvolu olaraq bu rəsmdə başı açıq-örpəksiz təsvir edilib. Dümadan sağdakı dolabın üstündə isə İmperator Napoleonun büstü qoyulub.

Tarixdən məlumdur ki, Dümanın atası Napoleon ordusunun generalı olmuşdur. Bu səbəbdən də Dümanın Napoleona olan rəğbəti başa düşüləndir. Düma şahmat oyununda məğlub olandan sonra Natəvanın ağlına heyranlıq əlaməti olaraq Parisdən gətirdiyi Napoleonun büstünü və fil sümüyündən düzəldilmiş zərif şahmat fiqurunu ona hədiyyə edir: "Natəvanın üz cizgilərini çəkmək üçün tarixi fotolardan faydalansam da, onun barmaqlarındakı zəriflik və incəliyi real həyatda tanıdığım xanımın barmaqlarından götürmüşəm. Onu da qeyd edim ki, indiyə kimi Dümanın Qafqaza səyahətindən və Natəvanla görüşündən bəhs edən bir çox bədii əsərlər meydana gəlsə də, bu mövzuda heç bir əlamətdar rəsm əsəri çəkilməyib. Mənim çəkdiyim “Xurşudbanu Natəvan və Aleksandr Dümanın şahmat oyunu” rəsmi bu mövzuda çəkilən ilk rəsm əsəridir".

AzEns.AZ

 

Oxu 1206 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • LucillePhads

    kasino
    casino games free
    top rated free online casino games
    free casino games and poker

    LucillePhads Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 08:18
  • JosephDix

    sildenafil 25 mg toma diaria
    viagra without a doctor's prescription
    viagra pills sildenafil citrate
    viagra without a doctor's prescription
    viagra price in england
    buy generic viagra
    is there really a generic viagra
    generic viagra
    cuantos mg de viagra puedo tomar

    JosephDix Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 13:12
  • TyroneDen

    comprar viagra online argentina
    viagra without a doctor prescription
    buy viagra tesco pharmacy
    viagra without a prescription
    sildenafil indian price
    buy generic viagra
    cialis price compared to viagra
    viagra generic
    viagra priceline

    TyroneDen Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 17:34
  • Sergiomed

    where to buy viagra over the counter in usa
    viagra without a doctor prescription
    viagra 25 mg cost
    viagra without doctor
    safe buy viagra canada
    generic viagra 100mg
    best viagra pills women
    viagra generic
    taking viagra cialis together

    Sergiomed Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 19:08
  • TysonTobre

    kann viagra generika kaufen
    viagra without doctor
    where to buy viagra melbourne
    viagra without a doctor's prescription
    price for viagra 50mg
    buy generic viagra
    buy viagra tenerife
    generic viagra
    where to buy viagra on the gold coast

    TysonTobre Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 00:46
  • Jesus

    can you really buy viagra online
    viagra without a doctor prescription
    order viagra toronto

    Jesus Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 02:58
  • StevePlori

    viagra sale uk
    viagra without a doctor's prescription
    cheapest online viagra uk
    viagra without a doctor's prescription
    viagra sildenafil citrate 100mg
    viagra generic
    best online prices for viagra
    buy generic viagra
    se vende viagra generico farmacias

    StevePlori Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 06:16
  • Albertdom

    where to buy viagra in vancouver bc
    viagra without a doctor prescription
    viagra for sale in durban
    viagra without a doctor's prescription
    how can i get a prescription for viagra
    generic viagra
    buy viagra beijing
    generic viagra online
    se puede comprar viagra en las farmacias sin receta medica

    Albertdom Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 08:32
  • LauraVew

    diet pill
    diet supplements that work
    weight loss prescription drugs
    weight loss supplements

    LauraVew Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 18:10
  • TysonTobre

    discount cialis in canada
    buy cialis online
    cheap cialis in the usa
    cialis online
    cialis cheap paypal
    generic cialis tadalafil
    cheap cialis online uk
    generic cialis at walmart
    cialis pills picture

    TysonTobre Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 22:37