AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
11 Yan

Bakı uğrunda döyüş-Hitlerin arzusu

Bu məqaləni qiymətləndir
(0 səs)

1941-1945 illərdə cəbhədə döyüş əməliyyatlarında 680 mindən çox azərbaycanlı iştirak etmişdir.

 Onlardan 110 mini qadın olmuş, 350 mini isə döyüş meydanlarında qəhrəmancasına həlak olmuşdur.

 Böyük Vətən Müharibəsi illərində sovet tankları və təyyarələri üçün istifadə olunan yanacağın 80%-ni Bakı nefti təmin edirdi.

 30 milyon sovet vətəndaşının ölümünə səbəb olan 1941-1945-ci illərin dəhşətli müharibəsində əldə olunan qələbədə sovet döyüşçülərinin qəhramanlıqları ilə bərabər, SSRİ-nin regionlarının da böyük əməyi vardır. Belə ki, faşistlər tərəfindən zəbt olunmamış SSRİ regionlarının hər biri müxtəlif formada cəbhəyə, sovet döyüşçülərinə əllərindən gələn bütün köməkliyi göstərirdilər. O cümlədən də, Azərbaycanın cəbhə üçün çox əhəmiyyətli köməklikləri olmuşdur. Daha dəqiq desək, o zamanlar cəbhəyə döyüş maşınları üçün göndərilən Bakı neftinin alternativi yox idi.

 Müharibə dövründə neft hasilatının əsas hissəsi cəbhəyə göndərildiyi üçün ixtisaslaşmış fəhlələr, ustalar, mühəndislər gecə-gündüz bilmədən, var-güclərilə çalışaraq həmin illər ən maksimal həddə neft əldə etmişdilər.

1941-ci ildə SSRİ üzrə neft hasilatı 33 milyon ton olmuşdur ki, bunun da 23,6 milyon tonunu Azərbaycan vermişdir. Əvvəllər il ərzində bu qədər neft heç zaman hasil olunmamışdı.

 Həmin ildə (1941) ümumi işçilərin 1/3 hissəsi sənayedə və zavodlarda çalışırdısa, bu rəqəm 1944-cü ildə artıq 60%-i ötüb keçmişdi.   

 Müharibə başlayandan Bakıdakı bütün müəssisələr hərbi rejimə keçmişdi. Bu o demək idi ki, müəssisələr istirahətsiz, məzuniyyətsiz olaraq 12 saatlıq iş rejiminə keçmişdilər. Neft maşınqayırma zavodu isə həmin illərdə cəbhə üçün silah – sursat hazırlayırdı.

 1942-ci ildə alman qoşunları Bakıya yaxınlaşmışdılar. Hitlerin hərbi rəhbərliyi Bakını tutarlarsa, buranı Yaxın və Orta Şərqə, İran-İraq sərhədlərinə soxulmaq üçün bir plazdarm edəcəklərini düşünürdülər. Hətta “A” kodu altında alman ordularından xüsusi bir qrup da təşkil edilmişdir ki, guya bu ordu qrupu tezliklə Qafqaza hücum çəkəcək və tez bir zamanda Bakını qəsb edəcəkdir.

 Fürer Bakının tezliklə qəsb olunacağına ümid edirdi və hətta bunun “dəqiq” tarixini də əvvəlcədən müəyyənləşdirmişdi – 25 sentyabr 1942-ci il. Bakı isə evakuasiyaya hazırlaşırdı və bütün neft buruqları əvvəlcədən minalanmışdı ki, bir qram Bakı nefti düşmən əlinə keçməsin.

 1942-ci ilin payızında Bakıda artıq 764 buruq minalanaraq partlayışa hazır vəziyyətə gətirilmiş, 81 komplekt qazma alətləri işçi personalları ilə birlikdə Türkmənistana göndərilmişdir. Buna baxmayaraq, Bakı köhnə buruqlardan istifadə edərək, cəbhəni neftlə təmin edirdi.

 1942-ci ilin iyulunda düşmən Bakıdan Qroznı və Rostov vasitəsilə cəbhəyə göndərilən neftin bütün yollarını kəsmişdi. Bu heç də fədakar Azərbaycan neftçilərinə mane olmadı, Azərbaycan neftçiləri neft məhsullarını cəbhəyə dəniz vasitəsilə Orta Asiya ilə göndərməyə başladılar. Bu yeni marşrut  Xəzər- Krasnovodsk idi.

 Böyük Vətən Müharibəsində azərbaycanlıların hər beş nəfərdən biri əlində silah vuruşurdu. Həmin vaxtlar (1941) Azərbaycanın əhalisi 3,4 milyon idi, onların 681 mini cəbhəyə yollanmış (11 mini qadın), 350 mini Hitler qəsbkarları üzərində qələbə naminə döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olmuşdur.

 AzEns.AZ

 

Oxu 1022 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • Andrewlok

    buy cialis online with american express
    viagra cheap
    cheapest place buy cialis online
    viagra cheap
    cialis pills from india
    cialis cheap
    what are cialis pills
    cheapest cialis
    buy cheap cialis profile

    Andrewlok Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 09:10
  • RobertKar

    cialis canada cheapest
    cheapest viagra
    buy cialis online no prescription
    viagra cheap
    cheapest generic cialis online
    cialis cheap
    buy cialis in mexico
    cheap cialis
    cheap cialis online pharmacy

    RobertKar Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 12:29
  • RobertForgo

    buy cialis online canadian no prescription
    cheapest viagra
    buy cialis uk next day delivery
    cheapest viagra
    cialis uk buy online
    cialis cheap
    cheap cialis online uk
    cheap cialis
    buy cialis viagra canada

    RobertForgo Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 13:28
  • ElmerZopsy

    cheap cialis in uk
    cheap cialis
    cialis buy online no prescription
    cheap cialis
    cutting cialis pills half
    viagra coupons
    order cialis from india
    viagra coupons
    cheap cialis usa

    ElmerZopsy Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 01:39
  • Stuartjep

    buy cheap cialis today
    viagra cheap
    cheapest real cialis
    viagra cheap
    cialis pills sale
    cheapest cialis
    cialis canada order
    cheap cialis
    cheapest cialis internet

    Stuartjep Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 02:55
  • RobertUnage

    cheap cialis for sale
    cheapest cialis
    order female cialis
    cialis cheap
    cialis tadalafil buy online
    viagra coupons 75 off
    buy viagra cialis online canada
    viagra coupon
    buy cialis daily dose

    RobertUnage Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 05:17
  • DonaldDrymn

    buying cialis online uk
    viagra cheap
    buy generic cialis online canada
    cheap viagra
    cialis sale australia
    cheap cialis
    real cialis for sale
    cialis cheap
    cheap cialis online australia

    DonaldDrymn Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 06:18
  • ElmerZopsy

    cialis professional 20 mg pills
    cialis cheap
    cialis buy from new zealand
    cialis cheap
    fake cialis pills
    viagra coupons 75 off
    what are cialis pills
    viagra coupons
    cialis online best place buy

    ElmerZopsy Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 10:32
  • RobertUnage

    cheapest cialis in new zealand
    cheap cialis
    buy cialis professional online
    cheapest cialis
    super cialis cheap
    viagra coupons 75 off
    cialis black 800mg pills
    viagra coupons 75 off
    can you buy cialis over counter spain

    RobertUnage Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 10:47
  • Lesleysef

    cialis buy from new zealand
    cheap cialis
    buy cialis australia online
    cheap cialis
    can you cut cialis pills in half
    viagra coupon
    cialis by mail order
    viagra coupon
    where to buy cialis online in canada

    Lesleysef Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 10:54