AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
09 Dek

«Sarı Gəlin» mahnısının tarixi

Bu məqaləni qiymətləndir
(4 səs)

«Sarı Gəlin» Qıpçaq bəyinin qızına həsr edilmiş qədim Azərbaycan xalq mahnısıdır. Sarışın bəy qızına aşıq olan gəncə qızı vermədikləri üçün gənc eşqindən şeir yazar və onu həmişə dilində zümzümə edərmiş. Ərzurumlu gənc oğlan sarışın qızı qaçırmaq qərarına gəlir və qaçırır. Ancaq çox keçmir ki, bəy qızını tapır və aşiq gənc öldürülür.

 Azens.az saytının məlumatına görə, “Sarı Gəlin” mahnısının tarixi dinimizdən əvvələ gedib çıxır. Mahnı 3 notun üzərində qurulub. "Sarı gəlin" mahnısı 3 bənd (hər bənd 4 misra olmaqla) və təkrarlanan nəqarətdən ibarətdir. Deyilənlərə görə, qədim türk anlayışında "sarı" "kübar", "incə" deməkdir. Bizdə bu ifadə iki anlayışda –"rəng" və "ürəyimin sarı siminə toxunma" kimi istifadə edilir.Tarixin bəzi məqamlarında"Sarı gəlin"in qadın gözəlliyinə ünvanlandığı da fərziyyə kimi irəli sürülüb.

Əslində hekayənin qəhrəmanı olan qızın gürcü olduğu istiqamətində də iddialar vardır. Atatürk Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsinin müəllimi Dr. Gürsoy Solmaz Sarı Gəlin türküsünün qəhrəmanı olan gənc qızın 1130-cu illərdə hakimiyyətdə olmuş Gürcü Kralının qızı olduğunu irəli sürmüşdür. Solmaz ''Türkünün qəhrəmanı qız nə Türk, nə də azəridir. Sarı Gəlin əslində gürcü qızıdır'' demişdir.

Qəlbində Azərbaycan sevgisi olan hər kəsə bu mahnı təsir edir. Milli Konservatoriyanın elmi-tədqiqat laboratoriyasının rəhbəri Abbasqulu Nəcəfzadənin fikrincə,"Sarı gəlin"in söz və musiqisi XVI əsrin məşhur dövlət xadimi və şairi Şah İsmayıl Xətaiyə məxsusdur. O deyir ki, Şah İsmayıl sarayda rəqqasə qızların oyununa baxarkən orada sarı rəngli libasda bir qız onun diqqətini çəkib və bu əsəri yazıb. Eyni zamanda, Şah İsmayıl azərbaycanlı xanımın saçının ucunu hörmədiyini yazmaqla rəqqasə qızı nəzərdə tutduğunu bildirib.

Kasıb mədəniyyətə malik olan ermənilər “Sari Gəlin” türküsünün onlara aid olduğunu iddia edirlər. “Sarı” sözü ermənicə dağ mənasını verir. Onların fikrincə, mahnı “dağlı qız” anlamındadır. Bu günədək Azərbaycanın bu qədim xalq mahnısına sahib çıxmağa cəhd edən Haylar (indi “erməni” adlandırılan vəhşi qəbilə) mahnını öz dillərində oxuyub sonunda "Sarı axçi" deməklə “sarı” sözünün də onlara aid olduğunu iddia edirlər. Lakin bu sözün xalis türk sözü olduğunu dünya filoloqları da qəbul edib.

Oxu 427980 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • anqqnh

    canadian pharmacies online canadianpharmacymeds.com
    best canadian pharcharmy online canada prescription drug prices
    cialis without a doctors prescription

    anqqnh Çərşənbə, 20 Dekabr 2017 09:16
  • JustKalia

    Priligy Usa Shipping http://costofcial.com - online pharmacy Cialis Interazioni Con Altri Medicinali Rezeptfreie Levitra cialis Sildenafil En Ligne 10 Mg Tomar Propecia Estearato De Magnesio Acquistare Cialis Svizzera Tadacip 20mg Online Review http://costofcial.com - cheap cialis Rezeptfrei Viagra Ausland Cialis Oder Viagra Forum Levitra 40 Mga For Sale Mexico Beach

    JustKalia Cümə axşamı, 21 Dekabr 2017 18:36
  • AgustinEreds

    egg crate mattress toppers at walmart mattress store in augusta maine
    latex mattress topper firm king mattresses in a box

    sealy mattress firmness scale mattress toppers memory foam kohl s
    best rated mattress to buy 2016 mattresses online

    AgustinEreds Bazar, 24 Dekabr 2017 10:21
  • AgustinEreds

    costco memory foam mattress topper twin best mattresses 2015 consumer reports
    10 best crib mattresses for 2017 very firm mattress toppers queen size

    mattress store main street ventura macys mattress sale queen size 2015
    donate mattresses minneapolis mattress sales in my area costco

    AgustinEreds Bazar, 24 Dekabr 2017 22:57
  • SonjaMor

    serta cool gel memory foam mattress reviews mattress reviews 2017 leggett and platt
    cheap gel memory foam mattress toppers mattress toppers reviews ratings

    ratings for foam mattress toppers best rated mattress 2016/2017
    mattress firm scottsdale az walmart latex foam mattress topper

    SonjaMor Çərşənbə axşamı, 26 Dekabr 2017 20:34
  • SonjaMor

    mattress firmness rating scale astm costco memory foam mattress reviews
    mattress firmness guide costco memory foam mattress reviews

    mattress firm coupons and discounts us mattress size wiki
    12 serta gel memory foam mattress reviews serta gel memory foam mattress toppers

    SonjaMor Çərşənbə, 27 Dekabr 2017 11:56
  • Williesep

    texas cheap car insurance allstate insurance auto insurance quotes on cars teen car insurance top rated auto and home insurance companies

    Williesep Çərşənbə, 27 Dekabr 2017 17:22
  • buy cheap MU Legend Zen

    The youre really talented .

    buy cheap MU Legend Zen Cümə axşamı, 28 Dekabr 2017 10:53
  • CrystalCok

    auto insurance usa car insurance a prudential car insurance the cheapest car insurance in ireland low cost auto insurance in florida

    CrystalCok Cümə axşamı, 28 Dekabr 2017 22:48
  • reebok outlet

    Thank you for your whole work on this site. My mother takes pleasure in going through investigations and it's easy to see why. Many of us learn all of the lively tactic you produce informative strategies on this website and as well increase contribution from others on the area of interest then our favorite girl is really discovering a great deal. Take pleasure in the rest of the new year. Your performing a really great job.

    reebok outlet Bazar, 31 Dekabr 2017 12:04