AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
09 Dek

«Sarı Gəlin» mahnısının tarixi

Bu məqaləni qiymətləndir
(4 səs)

«Sarı Gəlin» Qıpçaq bəyinin qızına həsr edilmiş qədim Azərbaycan xalq mahnısıdır. Sarışın bəy qızına aşıq olan gəncə qızı vermədikləri üçün gənc eşqindən şeir yazar və onu həmişə dilində zümzümə edərmiş. Ərzurumlu gənc oğlan sarışın qızı qaçırmaq qərarına gəlir və qaçırır. Ancaq çox keçmir ki, bəy qızını tapır və aşiq gənc öldürülür.

 Azens.az saytının məlumatına görə, “Sarı Gəlin” mahnısının tarixi dinimizdən əvvələ gedib çıxır. Mahnı 3 notun üzərində qurulub. "Sarı gəlin" mahnısı 3 bənd (hər bənd 4 misra olmaqla) və təkrarlanan nəqarətdən ibarətdir. Deyilənlərə görə, qədim türk anlayışında "sarı" "kübar", "incə" deməkdir. Bizdə bu ifadə iki anlayışda –"rəng" və "ürəyimin sarı siminə toxunma" kimi istifadə edilir.Tarixin bəzi məqamlarında"Sarı gəlin"in qadın gözəlliyinə ünvanlandığı da fərziyyə kimi irəli sürülüb.

Əslində hekayənin qəhrəmanı olan qızın gürcü olduğu istiqamətində də iddialar vardır. Atatürk Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsinin müəllimi Dr. Gürsoy Solmaz Sarı Gəlin türküsünün qəhrəmanı olan gənc qızın 1130-cu illərdə hakimiyyətdə olmuş Gürcü Kralının qızı olduğunu irəli sürmüşdür. Solmaz ''Türkünün qəhrəmanı qız nə Türk, nə də azəridir. Sarı Gəlin əslində gürcü qızıdır'' demişdir.

Qəlbində Azərbaycan sevgisi olan hər kəsə bu mahnı təsir edir. Milli Konservatoriyanın elmi-tədqiqat laboratoriyasının rəhbəri Abbasqulu Nəcəfzadənin fikrincə,"Sarı gəlin"in söz və musiqisi XVI əsrin məşhur dövlət xadimi və şairi Şah İsmayıl Xətaiyə məxsusdur. O deyir ki, Şah İsmayıl sarayda rəqqasə qızların oyununa baxarkən orada sarı rəngli libasda bir qız onun diqqətini çəkib və bu əsəri yazıb. Eyni zamanda, Şah İsmayıl azərbaycanlı xanımın saçının ucunu hörmədiyini yazmaqla rəqqasə qızı nəzərdə tutduğunu bildirib.

Kasıb mədəniyyətə malik olan ermənilər “Sari Gəlin” türküsünün onlara aid olduğunu iddia edirlər. “Sarı” sözü ermənicə dağ mənasını verir. Onların fikrincə, mahnı “dağlı qız” anlamındadır. Bu günədək Azərbaycanın bu qədim xalq mahnısına sahib çıxmağa cəhd edən Haylar (indi “erməni” adlandırılan vəhşi qəbilə) mahnını öz dillərində oxuyub sonunda "Sarı axçi" deməklə “sarı” sözünün də onlara aid olduğunu iddia edirlər. Lakin bu sözün xalis türk sözü olduğunu dünya filoloqları da qəbul edib.

Oxu 434497 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • prada eyeglasses

    I simply needed to appreciate you once again. I am not sure what I could possibly have created without the entire advice shared by you about that subject matter. It had become an absolute difficult concern in my circumstances, however , taking a look at the very professional style you processed it made me to leap over fulfillment. I am just happier for your service and thus believe you really know what a great job you have been accomplishing educating men and women using your websites. Most probably you've never come across any of us.

    prada eyeglasses Bazar ertəsi, 01 Yanvar 2018 16:55
  • Adidas NMD Runner PK Black White

    I抎 must check with you here. Which isn't one thing I normally do! I take pleasure in reading a submit that can make folks think. Additionally, thanks for allowing me to remark!

    Adidas NMD Runner PK Black White Bazar ertəsi, 01 Yanvar 2018 19:57
  • yeezy boost 350 v2

    This actually answered my downside, thanks!

    yeezy boost 350 v2 Çərşənbə axşamı, 02 Yanvar 2018 12:32
  • asics shoes

    I'm just writing to let you be aware of what a terrific discovery my princess encountered reading through your web site. She even learned a good number of pieces, not to mention what it is like to possess an amazing teaching nature to make men and women with no trouble master several extremely tough things. You truly exceeded her expectations. I appreciate you for distributing those important, safe, educational and also cool tips about the topic to Tanya.

    asics shoes Çərşənbə axşamı, 02 Yanvar 2018 20:44
  • nike free connect on feet

    nike womens internationalist premium metallic silver,adidas superstar purple white
    nike free connect on feet http://www.nadonenado.com/nike-free-connect-on-feet-merry_en

    nike free connect on feet Çərşənbə, 03 Yanvar 2018 12:43
  • yeezy boost 350 purple

    adidas springblade shoes cheap,nike dunk high flash
    yeezy boost 350 purple http://www.unclemini.com/merry_en/yeezy-boost-350-purple

    yeezy boost 350 purple Çərşənbə, 03 Yanvar 2018 17:34
  • hermes belt

    I truly wanted to write down a brief comment to be able to say thanks to you for these lovely guides you are giving out on this site. My extended internet research has at the end been recognized with brilliant facts to exchange with my colleagues. I 'd state that that we site visitors actually are definitely fortunate to dwell in a useful site with many perfect professionals with very beneficial advice. I feel rather fortunate to have seen your entire webpage and look forward to some more entertaining times reading here. Thank you once more for everything.

    hermes belt Cümə axşamı, 04 Yanvar 2018 08:15
  • manu-photo

    lesavoysurgery, livingwithcoffee,
    manu-photo http://www.manu-photo.com/

    manu-photo Cümə axşamı, 04 Yanvar 2018 18:08
  • upshotresume

    walesbandb, yumyumlife,
    upshotresume http://www.upshotresume.com/

    upshotresume Cümə, 05 Yanvar 2018 01:08
  • yeezy boost 350

    You need to take part in a contest for one of the best blogs on the web. I will recommend this website!

    yeezy boost 350 Cümə, 05 Yanvar 2018 07:06