AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
09 Dek

«Sarı Gəlin» mahnısının tarixi

Bu məqaləni qiymətləndir
(4 səs)

«Sarı Gəlin» Qıpçaq bəyinin qızına həsr edilmiş qədim Azərbaycan xalq mahnısıdır. Sarışın bəy qızına aşıq olan gəncə qızı vermədikləri üçün gənc eşqindən şeir yazar və onu həmişə dilində zümzümə edərmiş. Ərzurumlu gənc oğlan sarışın qızı qaçırmaq qərarına gəlir və qaçırır. Ancaq çox keçmir ki, bəy qızını tapır və aşiq gənc öldürülür.

 Azens.az saytının məlumatına görə, “Sarı Gəlin” mahnısının tarixi dinimizdən əvvələ gedib çıxır. Mahnı 3 notun üzərində qurulub. "Sarı gəlin" mahnısı 3 bənd (hər bənd 4 misra olmaqla) və təkrarlanan nəqarətdən ibarətdir. Deyilənlərə görə, qədim türk anlayışında "sarı" "kübar", "incə" deməkdir. Bizdə bu ifadə iki anlayışda –"rəng" və "ürəyimin sarı siminə toxunma" kimi istifadə edilir.Tarixin bəzi məqamlarında"Sarı gəlin"in qadın gözəlliyinə ünvanlandığı da fərziyyə kimi irəli sürülüb.

Əslində hekayənin qəhrəmanı olan qızın gürcü olduğu istiqamətində də iddialar vardır. Atatürk Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsinin müəllimi Dr. Gürsoy Solmaz Sarı Gəlin türküsünün qəhrəmanı olan gənc qızın 1130-cu illərdə hakimiyyətdə olmuş Gürcü Kralının qızı olduğunu irəli sürmüşdür. Solmaz ''Türkünün qəhrəmanı qız nə Türk, nə də azəridir. Sarı Gəlin əslində gürcü qızıdır'' demişdir.

Qəlbində Azərbaycan sevgisi olan hər kəsə bu mahnı təsir edir. Milli Konservatoriyanın elmi-tədqiqat laboratoriyasının rəhbəri Abbasqulu Nəcəfzadənin fikrincə,"Sarı gəlin"in söz və musiqisi XVI əsrin məşhur dövlət xadimi və şairi Şah İsmayıl Xətaiyə məxsusdur. O deyir ki, Şah İsmayıl sarayda rəqqasə qızların oyununa baxarkən orada sarı rəngli libasda bir qız onun diqqətini çəkib və bu əsəri yazıb. Eyni zamanda, Şah İsmayıl azərbaycanlı xanımın saçının ucunu hörmədiyini yazmaqla rəqqasə qızı nəzərdə tutduğunu bildirib.

Kasıb mədəniyyətə malik olan ermənilər “Sari Gəlin” türküsünün onlara aid olduğunu iddia edirlər. “Sarı” sözü ermənicə dağ mənasını verir. Onların fikrincə, mahnı “dağlı qız” anlamındadır. Bu günədək Azərbaycanın bu qədim xalq mahnısına sahib çıxmağa cəhd edən Haylar (indi “erməni” adlandırılan vəhşi qəbilə) mahnını öz dillərində oxuyub sonunda "Sarı axçi" deməklə “sarı” sözünün də onlara aid olduğunu iddia edirlər. Lakin bu sözün xalis türk sözü olduğunu dünya filoloqları da qəbul edib.

Oxu 434492 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • adidas yeezy boost

    I am just commenting to make you be aware of of the magnificent experience my cousin's girl undergone visiting your web site. She figured out many pieces, with the inclusion of what it is like to have an amazing helping character to make other individuals just fully grasp specified tricky topics. You really did more than readers' expectations. Many thanks for displaying these precious, dependable, educational and unique guidance on that topic to Mary.

    adidas yeezy boost Cümə, 05 Yanvar 2018 18:46
  • hogan outlet online

    I am commenting to make you know of the excellent experience my wife's child gained using your webblog. She came to find lots of details, which include what it is like to have a wonderful teaching character to let many more with no trouble know just exactly several problematic subject areas. You truly surpassed her expected results. Thanks for coming up with these effective, trustworthy, educational and in addition unique thoughts on this topic to Tanya.

    hogan outlet online Bazar, 07 Yanvar 2018 13:29
  • Richardonig

    cvs pharmacy cost of cialis
    http://cialisoni.com
    what is the deal with the bathtubs in the cialis commercials
    buy cialis online
    buy cialis in bangkok

    Richardonig Bazar, 07 Yanvar 2018 22:48
  • crazybin

    appelkoeken, kafeisitma,
    crazybin http://www.crazybin.org/

    crazybin Bazar ertəsi, 08 Yanvar 2018 17:49
  • hermes belt

    I precisely desired to appreciate you all over again. I am not sure what I might have accomplished without those information discussed by you concerning such a field. It had become the fearsome problem for me, but noticing the specialised technique you dealt with it forced me to cry with joy. I'm just thankful for this service and as well , believe you realize what a great job you are always carrying out teaching the mediocre ones via your web blog. I am certain you've never encountered all of us.

    hermes belt Bazar ertəsi, 08 Yanvar 2018 19:37
  • AkmetiasTok

    viagra shipped to australia
    when will viagra be off patent
    levitra vs viagra
    viagra never worked
    viagra samples
    where to buy viagra on the internet

    AkmetiasTok Bazar ertəsi, 08 Yanvar 2018 22:42
  • Adidas NMD x Louis White Red

    I'm commenting to let you know what a exceptional encounter our princess encountered viewing your webblog. She came to find many issues, not to mention what it is like to have a great coaching character to let folks effortlessly understand various advanced subject matter. You actually exceeded our own expectations. Thanks for delivering the informative, dependable, informative and easy tips on that topic to Janet.

    Adidas NMD x Louis White Red Çərşənbə axşamı, 09 Yanvar 2018 02:18
  • nike air max 95 qs

    custom nike air max dallas cowboys,nike shox xt
    nike air max 95 qs http://www.vila-raguz.com/merry_en/nike-air-max-95-qs

    nike air max 95 qs Çərşənbə axşamı, 09 Yanvar 2018 08:35
  • nike kobe bryant shoes

    nike mercurial superfly fg orange,womens nike air presto all blue
    nike kobe bryant shoes http://www.horoscopodesagitario2016.com/merry_en/nike-kobe-bryant-shoes

    nike kobe bryant shoes Çərşənbə axşamı, 09 Yanvar 2018 10:36
  • yeezy boost

    I really wanted to jot down a simple remark in order to appreciate you for some of the precious recommendations you are giving out here. My considerable internet lookup has at the end of the day been compensated with incredibly good tips to go over with my colleagues. I would assert that we site visitors are rather endowed to exist in a perfect network with many wonderful professionals with helpful tactics. I feel really lucky to have seen the web page and look forward to many more amazing times reading here. Thank you once again for a lot of things.

    yeezy boost Çərşənbə axşamı, 09 Yanvar 2018 20:25