AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
09 Dek

«Sarı Gəlin» mahnısının tarixi

Bu məqaləni qiymətləndir
(4 səs)

«Sarı Gəlin» Qıpçaq bəyinin qızına həsr edilmiş qədim Azərbaycan xalq mahnısıdır. Sarışın bəy qızına aşıq olan gəncə qızı vermədikləri üçün gənc eşqindən şeir yazar və onu həmişə dilində zümzümə edərmiş. Ərzurumlu gənc oğlan sarışın qızı qaçırmaq qərarına gəlir və qaçırır. Ancaq çox keçmir ki, bəy qızını tapır və aşiq gənc öldürülür.

 Azens.az saytının məlumatına görə, “Sarı Gəlin” mahnısının tarixi dinimizdən əvvələ gedib çıxır. Mahnı 3 notun üzərində qurulub. "Sarı gəlin" mahnısı 3 bənd (hər bənd 4 misra olmaqla) və təkrarlanan nəqarətdən ibarətdir. Deyilənlərə görə, qədim türk anlayışında "sarı" "kübar", "incə" deməkdir. Bizdə bu ifadə iki anlayışda –"rəng" və "ürəyimin sarı siminə toxunma" kimi istifadə edilir.Tarixin bəzi məqamlarında"Sarı gəlin"in qadın gözəlliyinə ünvanlandığı da fərziyyə kimi irəli sürülüb.

Əslində hekayənin qəhrəmanı olan qızın gürcü olduğu istiqamətində də iddialar vardır. Atatürk Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsinin müəllimi Dr. Gürsoy Solmaz Sarı Gəlin türküsünün qəhrəmanı olan gənc qızın 1130-cu illərdə hakimiyyətdə olmuş Gürcü Kralının qızı olduğunu irəli sürmüşdür. Solmaz ''Türkünün qəhrəmanı qız nə Türk, nə də azəridir. Sarı Gəlin əslində gürcü qızıdır'' demişdir.

Qəlbində Azərbaycan sevgisi olan hər kəsə bu mahnı təsir edir. Milli Konservatoriyanın elmi-tədqiqat laboratoriyasının rəhbəri Abbasqulu Nəcəfzadənin fikrincə,"Sarı gəlin"in söz və musiqisi XVI əsrin məşhur dövlət xadimi və şairi Şah İsmayıl Xətaiyə məxsusdur. O deyir ki, Şah İsmayıl sarayda rəqqasə qızların oyununa baxarkən orada sarı rəngli libasda bir qız onun diqqətini çəkib və bu əsəri yazıb. Eyni zamanda, Şah İsmayıl azərbaycanlı xanımın saçının ucunu hörmədiyini yazmaqla rəqqasə qızı nəzərdə tutduğunu bildirib.

Kasıb mədəniyyətə malik olan ermənilər “Sari Gəlin” türküsünün onlara aid olduğunu iddia edirlər. “Sarı” sözü ermənicə dağ mənasını verir. Onların fikrincə, mahnı “dağlı qız” anlamındadır. Bu günədək Azərbaycanın bu qədim xalq mahnısına sahib çıxmağa cəhd edən Haylar (indi “erməni” adlandırılan vəhşi qəbilə) mahnını öz dillərində oxuyub sonunda "Sarı axçi" deməklə “sarı” sözünün də onlara aid olduğunu iddia edirlər. Lakin bu sözün xalis türk sözü olduğunu dünya filoloqları da qəbul edib.

Oxu 417641 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • JamesBrups

    На наших заводах установлено самое современное оборудование, что позволило автоматизировать процесс изготовления бетонных смесей. Доставка строительных смесей осуществляется на собственном автобетономесительном транспорте в количестве 30 штук (200 м.куб.), подробнее читайте на сайте rusbetonplus.ru

    JamesBrups Bazar ertəsi, 13 Noyabr 2017 07:16
  • DecvcIgnown

    viagra online pharmacy
    http://kskviagraed.com/
    viagra instructions
    [url=http://kskviagraed.com/]]viagra without prescription[/url]
    viagra sales

    DecvcIgnown Bazar ertəsi, 13 Noyabr 2017 20:02
  • KmbtgFoessy

    cialis 40 mg dosage
    http://ccsialisonl.com/
    generic cialis in canada
    [url=http://ccsialisonl.com/]]cialis without prescription[/url]
    viagra generic

    KmbtgFoessy Bazar ertəsi, 13 Noyabr 2017 20:14
  • yeezys

    You should participate in a contest for probably the greatest blogs on the web. I'll suggest this website!

    yeezys Çərşənbə axşamı, 14 Noyabr 2017 14:03
  • pron best

    o33lCr Im having a little problem. I cant get my reader to pick-up your feed, Im using msn reader by the way.

    pron best Çərşənbə axşamı, 14 Noyabr 2017 16:29
  • JeffryKex

    Для питьевой воды лучше всего приобретать картриджи с пропускной способностью на 5 или 1 микрон, подробнее об этом читайте на сайте dumainfo.ru

    JeffryKex Çərşənbə axşamı, 14 Noyabr 2017 20:09
  • Richardnef

    Для того, чтобы нанести гидроизоляционный слой на уже готовую бетонную конструкцию, используют специальные виды бетонов, которые обладают быстрой схватываемостью и водонепроницаемостью, читайте об этом подробнее на сайте beton-cement-ru.ru

    Richardnef Çərşənbə axşamı, 14 Noyabr 2017 20:18
  • yeezy

    I not to mention my pals have been digesting the best items from your website and then all of a sudden I had a horrible feeling I never thanked the site owner for them. All the guys are actually so joyful to study them and have now in fact been having fun with these things. Appreciation for genuinely well kind as well as for figuring out some wonderful subjects millions of individuals are really eager to learn about. Our own sincere apologies for not saying thanks to earlier.

    yeezy Çərşənbə, 15 Noyabr 2017 03:08
  • yeezy boost 350

    This website is mostly a stroll-by for all the info you wished about this and didn抰 know who to ask. Glimpse here, and also you抣l undoubtedly discover it.

    yeezy boost 350 Çərşənbə, 15 Noyabr 2017 09:52
  • Richardmaw

    По своим качественным характеристикам гипсокартон отлично подходит для отделки квартир, домов, офисов и других жилых помещений. Во -первых, этот материал экологичен и не содержит вредных веществ, которые могут оказывать негативное воздействие на здоровье человека и окружающую среду, во-вторых, гипсокатрон является энергосберегающим и звукоизолирующим материалом, он так же негорючий и огнестойкий. Подробнее читайте на сайте sovet-sadovody.ru

    Richardmaw Çərşənbə, 15 Noyabr 2017 15:22