AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
09 Dek

«Sarı Gəlin» mahnısının tarixi

Bu məqaləni qiymətləndir
(4 səs)

«Sarı Gəlin» Qıpçaq bəyinin qızına həsr edilmiş qədim Azərbaycan xalq mahnısıdır. Sarışın bəy qızına aşıq olan gəncə qızı vermədikləri üçün gənc eşqindən şeir yazar və onu həmişə dilində zümzümə edərmiş. Ərzurumlu gənc oğlan sarışın qızı qaçırmaq qərarına gəlir və qaçırır. Ancaq çox keçmir ki, bəy qızını tapır və aşiq gənc öldürülür.

 Azens.az saytının məlumatına görə, “Sarı Gəlin” mahnısının tarixi dinimizdən əvvələ gedib çıxır. Mahnı 3 notun üzərində qurulub. "Sarı gəlin" mahnısı 3 bənd (hər bənd 4 misra olmaqla) və təkrarlanan nəqarətdən ibarətdir. Deyilənlərə görə, qədim türk anlayışında "sarı" "kübar", "incə" deməkdir. Bizdə bu ifadə iki anlayışda –"rəng" və "ürəyimin sarı siminə toxunma" kimi istifadə edilir.Tarixin bəzi məqamlarında"Sarı gəlin"in qadın gözəlliyinə ünvanlandığı da fərziyyə kimi irəli sürülüb.

Əslində hekayənin qəhrəmanı olan qızın gürcü olduğu istiqamətində də iddialar vardır. Atatürk Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsinin müəllimi Dr. Gürsoy Solmaz Sarı Gəlin türküsünün qəhrəmanı olan gənc qızın 1130-cu illərdə hakimiyyətdə olmuş Gürcü Kralının qızı olduğunu irəli sürmüşdür. Solmaz ''Türkünün qəhrəmanı qız nə Türk, nə də azəridir. Sarı Gəlin əslində gürcü qızıdır'' demişdir.

Qəlbində Azərbaycan sevgisi olan hər kəsə bu mahnı təsir edir. Milli Konservatoriyanın elmi-tədqiqat laboratoriyasının rəhbəri Abbasqulu Nəcəfzadənin fikrincə,"Sarı gəlin"in söz və musiqisi XVI əsrin məşhur dövlət xadimi və şairi Şah İsmayıl Xətaiyə məxsusdur. O deyir ki, Şah İsmayıl sarayda rəqqasə qızların oyununa baxarkən orada sarı rəngli libasda bir qız onun diqqətini çəkib və bu əsəri yazıb. Eyni zamanda, Şah İsmayıl azərbaycanlı xanımın saçının ucunu hörmədiyini yazmaqla rəqqasə qızı nəzərdə tutduğunu bildirib.

Kasıb mədəniyyətə malik olan ermənilər “Sari Gəlin” türküsünün onlara aid olduğunu iddia edirlər. “Sarı” sözü ermənicə dağ mənasını verir. Onların fikrincə, mahnı “dağlı qız” anlamındadır. Bu günədək Azərbaycanın bu qədim xalq mahnısına sahib çıxmağa cəhd edən Haylar (indi “erməni” adlandırılan vəhşi qəbilə) mahnını öz dillərində oxuyub sonunda "Sarı axçi" deməklə “sarı” sözünün də onlara aid olduğunu iddia edirlər. Lakin bu sözün xalis türk sözü olduğunu dünya filoloqları da qəbul edib.

Oxu 434494 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • salomon speedcross 3 lotus rose

    womens asics gel kayano 21 red grey,nike air max ltd dark grey wolf grey
    salomon speedcross 3 lotus rose http://www.probatelv.com/salomon-speedcross-3-lotus-rose-merry_en

    salomon speedcross 3 lotus rose Cümə axşamı, 18 Yanvar 2018 17:34
  • supreme hoodie

    I wish to show appreciation to the writer just for rescuing me from this type of circumstance. After looking throughout the world-wide-web and meeting principles which are not beneficial, I thought my life was well over. Living without the presence of solutions to the difficulties you've solved by way of this short post is a serious case, and those which could have in a negative way damaged my career if I had not discovered your site. Your personal natural talent and kindness in taking care of everything was excellent. I don't know what I would've done if I had not come upon such a subject like this. I'm able to at this point look ahead to my future. Thanks a lot so much for your skilled and result oriented guide. I won't hesitate to recommend your blog post to anyone who will need guide on this topic.

    supreme hoodie Cümə, 19 Yanvar 2018 16:37
  • zoloft without doctors prescription

    drug and alcohol treatment services treatment for arthritis
    http://zoloftwithoutdoctorprescription.com zoloft without doctor prescription

    zoloft without doctors prescription Cümə, 19 Yanvar 2018 17:08
  • yeezy boost 350 v2

    My wife and i got thrilled when Jordan managed to round up his investigations via the precious recommendations he was given out of your web page. It's not at all simplistic just to be releasing secrets and techniques which often other people could have been making money from. And we also acknowledge we have got the writer to give thanks to for this. All the illustrations you've made, the simple blog navigation, the friendships you help to foster - it's got most awesome, and it is helping our son in addition to us consider that that article is cool, which is quite serious. Thank you for the whole thing!

    yeezy boost 350 v2 Şənbə, 20 Yanvar 2018 15:01
  • kyrie 3 shoes

    I wanted to put you that little bit of word to finally give many thanks again regarding the precious advice you've provided here. It has been so incredibly open-handed with people like you to make extensively all many individuals might have advertised for an e-book to help make some dough on their own, principally considering that you could possibly have done it in the event you desired. Those tricks in addition acted to become a fantastic way to understand that someone else have similar zeal just as my personal own to realize a little more with reference to this matter. I am certain there are some more pleasurable periods in the future for individuals that looked over your website.

    kyrie 3 shoes Şənbə, 20 Yanvar 2018 19:49
  • Bennieasmex

    viagra buat apa
    http://viagrabs.com - buy generic viagra
    viagra and svt
    http://viagrabs.com
    what happens if you chew viagra
    viagra
    long term effect of viagra use

    Bennieasmex Bazar, 21 Yanvar 2018 23:30
  • nike free run 4.0 womens pink purple

    nike air max plus maroon,adidas forum mid mens blue
    nike free run 4.0 womens pink purple http://www.financeezi.biz/nike-free-run-4.0-womens-pink-purple-merry_en

    nike free run 4.0 womens pink purple Bazar, 21 Yanvar 2018 23:47
  • golden goose

    I precisely wished to thank you so much once more. I do not know the things I would've achieved without these techniques revealed by you directly on such area of interest. Entirely was a very distressing case in my opinion, however , taking a look at this professional style you handled it forced me to weep over fulfillment. Now i am thankful for your service as well as expect you know what a powerful job that you're getting into training many people thru your site. More than likely you have never met all of us.

    golden goose Bazar ertəsi, 22 Yanvar 2018 00:36
  • air yeezy

    My husband and i have been absolutely comfortable Peter managed to round up his homework out of the precious recommendations he received from your very own blog. It is now and again perplexing to just be releasing helpful hints which men and women have been trying to sell. And we also fully understand we now have you to give thanks to for that. The illustrations you have made, the simple blog menu, the friendships you give support to engender - it's got many unbelievable, and it's really leading our son and the family reason why the theme is thrilling, and that is highly indispensable. Thanks for all!

    air yeezy Bazar ertəsi, 22 Yanvar 2018 23:53
  • longchamp

    My husband and i got now fortunate that Albert could complete his inquiry through your ideas he came across from your very own site. It's not at all simplistic to simply continually be giving out procedures which often many people may have been trying to sell. So we fully grasp we have got the blog owner to thank for this. These explanations you have made, the straightforward website navigation, the relationships you will help promote - it's many terrific, and it is leading our son and us reckon that this subject matter is exciting, which is pretty indispensable. Many thanks for all!

    longchamp Çərşənbə axşamı, 23 Yanvar 2018 03:07