AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
09 Dek

«Sarı Gəlin» mahnısının tarixi

Bu məqaləni qiymətləndir
(4 səs)

«Sarı Gəlin» Qıpçaq bəyinin qızına həsr edilmiş qədim Azərbaycan xalq mahnısıdır. Sarışın bəy qızına aşıq olan gəncə qızı vermədikləri üçün gənc eşqindən şeir yazar və onu həmişə dilində zümzümə edərmiş. Ərzurumlu gənc oğlan sarışın qızı qaçırmaq qərarına gəlir və qaçırır. Ancaq çox keçmir ki, bəy qızını tapır və aşiq gənc öldürülür.

 Azens.az saytının məlumatına görə, “Sarı Gəlin” mahnısının tarixi dinimizdən əvvələ gedib çıxır. Mahnı 3 notun üzərində qurulub. "Sarı gəlin" mahnısı 3 bənd (hər bənd 4 misra olmaqla) və təkrarlanan nəqarətdən ibarətdir. Deyilənlərə görə, qədim türk anlayışında "sarı" "kübar", "incə" deməkdir. Bizdə bu ifadə iki anlayışda –"rəng" və "ürəyimin sarı siminə toxunma" kimi istifadə edilir.Tarixin bəzi məqamlarında"Sarı gəlin"in qadın gözəlliyinə ünvanlandığı da fərziyyə kimi irəli sürülüb.

Əslində hekayənin qəhrəmanı olan qızın gürcü olduğu istiqamətində də iddialar vardır. Atatürk Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsinin müəllimi Dr. Gürsoy Solmaz Sarı Gəlin türküsünün qəhrəmanı olan gənc qızın 1130-cu illərdə hakimiyyətdə olmuş Gürcü Kralının qızı olduğunu irəli sürmüşdür. Solmaz ''Türkünün qəhrəmanı qız nə Türk, nə də azəridir. Sarı Gəlin əslində gürcü qızıdır'' demişdir.

Qəlbində Azərbaycan sevgisi olan hər kəsə bu mahnı təsir edir. Milli Konservatoriyanın elmi-tədqiqat laboratoriyasının rəhbəri Abbasqulu Nəcəfzadənin fikrincə,"Sarı gəlin"in söz və musiqisi XVI əsrin məşhur dövlət xadimi və şairi Şah İsmayıl Xətaiyə məxsusdur. O deyir ki, Şah İsmayıl sarayda rəqqasə qızların oyununa baxarkən orada sarı rəngli libasda bir qız onun diqqətini çəkib və bu əsəri yazıb. Eyni zamanda, Şah İsmayıl azərbaycanlı xanımın saçının ucunu hörmədiyini yazmaqla rəqqasə qızı nəzərdə tutduğunu bildirib.

Kasıb mədəniyyətə malik olan ermənilər “Sari Gəlin” türküsünün onlara aid olduğunu iddia edirlər. “Sarı” sözü ermənicə dağ mənasını verir. Onların fikrincə, mahnı “dağlı qız” anlamındadır. Bu günədək Azərbaycanın bu qədim xalq mahnısına sahib çıxmağa cəhd edən Haylar (indi “erməni” adlandırılan vəhşi qəbilə) mahnını öz dillərində oxuyub sonunda "Sarı axçi" deməklə “sarı” sözünün də onlara aid olduğunu iddia edirlər. Lakin bu sözün xalis türk sözü olduğunu dünya filoloqları da qəbul edib.

Oxu 434496 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • types of data recovery

    High uccess rates, online case tracking and data recovery options for every device. No data, no charge guarantee. RAID AN HDD SD Mobile.

    types of data recovery Çərşənbə axşamı, 23 Yanvar 2018 12:26
  • NMD R1 Runner PK Black Red

    I'm just commenting to let you be aware of what a great discovery my princess encountered using your site. She came to understand a lot of issues, not to mention how it is like to possess an incredible helping character to let many people completely understand selected complicated issues. You truly surpassed visitors' desires. I appreciate you for offering the essential, trustworthy, edifying and as well as unique thoughts on that topic to Gloria.

    NMD R1 Runner PK Black Red Çərşənbə axşamı, 23 Yanvar 2018 17:10
  • job-price

    sandiegovisioncorrection, matarassoonline,
    [url=http://www.job-price.com/]job-price[/url]

    job-price Çərşənbə, 24 Yanvar 2018 00:34
  • AgustinEreds

    mattresses in milwaukee wi best rated mattress 2015 for back pain
    free customer reviews on mattresses 2016 cheap mattresses in scranton pa

    king size mattress measurements costco online shopping mattresses
    best budget memory foam mattress 2017 mattress sizes uk us

    AgustinEreds Çərşənbə, 24 Yanvar 2018 04:48
  • air max 90

    Thank you so much for providing individuals with a very wonderful opportunity to discover important secrets from this site. It's usually very amazing and as well , jam-packed with a great time for me and my office mates to search your blog at the very least 3 times every week to see the fresh secrets you have. And of course, we're always satisfied considering the awesome secrets you serve. Certain 1 areas in this posting are really the best we have had.

    air max 90 Çərşənbə, 24 Yanvar 2018 05:09
  • AgustinEreds

    best mattress ratings 2015 for heavy people air mattresses at menards
    beautyrest mattress reviews 2016 best mattresses in indianapolis

    best rated firm memory foam mattress 2016 mattress stores in south portland maine
    reviews of mattresses 2016 what is the best foam mattress 2017

    AgustinEreds Cümə axşamı, 25 Yanvar 2018 01:13
  • yeezy boost 350

    A lot of thanks for each of your hard work on this blog. Kim really likes setting aside time for research and it's simple to grasp why. My spouse and i know all concerning the lively mode you render very important items by means of your web blog and welcome participation from visitors on the subject so our favorite child is studying a great deal. Take advantage of the rest of the new year. You're carrying out a wonderful job.

    yeezy boost 350 Cümə axşamı, 25 Yanvar 2018 05:06
  • tory burch outlet

    I really wanted to post a word so as to express gratitude to you for those nice tips you are writing at this website. My prolonged internet search has now been honored with good quality insight to go over with my visitors. I would admit that most of us readers are truly endowed to be in a fine site with so many special people with beneficial advice. I feel truly happy to have seen your web page and look forward to really more excellent times reading here. Thank you once again for a lot of things.

    tory burch outlet Cümə axşamı, 25 Yanvar 2018 08:11
  • lelab-oui2

    noslumleftbehind, walkforalifetime,
    lelab-oui2 http://www.lelab-oui2.com/

    lelab-oui2 Cümə, 26 Yanvar 2018 04:49
  • yeezy boost 350

    Thank you a lot for providing individuals with such a special chance to read in detail from here. It is always very pleasant and stuffed with a lot of fun for me personally and my office friends to visit your website a minimum of thrice in one week to read the latest guides you have got. Of course, I'm always astounded with your unique tips you give. Certain 2 tips on this page are in truth the most effective we have all had.

    yeezy boost 350 Cümə, 26 Yanvar 2018 12:17