AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
09 Dek

«Sarı Gəlin» mahnısının tarixi

Bu məqaləni qiymətləndir
(4 səs)

«Sarı Gəlin» Qıpçaq bəyinin qızına həsr edilmiş qədim Azərbaycan xalq mahnısıdır. Sarışın bəy qızına aşıq olan gəncə qızı vermədikləri üçün gənc eşqindən şeir yazar və onu həmişə dilində zümzümə edərmiş. Ərzurumlu gənc oğlan sarışın qızı qaçırmaq qərarına gəlir və qaçırır. Ancaq çox keçmir ki, bəy qızını tapır və aşiq gənc öldürülür.

 Azens.az saytının məlumatına görə, “Sarı Gəlin” mahnısının tarixi dinimizdən əvvələ gedib çıxır. Mahnı 3 notun üzərində qurulub. "Sarı gəlin" mahnısı 3 bənd (hər bənd 4 misra olmaqla) və təkrarlanan nəqarətdən ibarətdir. Deyilənlərə görə, qədim türk anlayışında "sarı" "kübar", "incə" deməkdir. Bizdə bu ifadə iki anlayışda –"rəng" və "ürəyimin sarı siminə toxunma" kimi istifadə edilir.Tarixin bəzi məqamlarında"Sarı gəlin"in qadın gözəlliyinə ünvanlandığı da fərziyyə kimi irəli sürülüb.

Əslində hekayənin qəhrəmanı olan qızın gürcü olduğu istiqamətində də iddialar vardır. Atatürk Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsinin müəllimi Dr. Gürsoy Solmaz Sarı Gəlin türküsünün qəhrəmanı olan gənc qızın 1130-cu illərdə hakimiyyətdə olmuş Gürcü Kralının qızı olduğunu irəli sürmüşdür. Solmaz ''Türkünün qəhrəmanı qız nə Türk, nə də azəridir. Sarı Gəlin əslində gürcü qızıdır'' demişdir.

Qəlbində Azərbaycan sevgisi olan hər kəsə bu mahnı təsir edir. Milli Konservatoriyanın elmi-tədqiqat laboratoriyasının rəhbəri Abbasqulu Nəcəfzadənin fikrincə,"Sarı gəlin"in söz və musiqisi XVI əsrin məşhur dövlət xadimi və şairi Şah İsmayıl Xətaiyə məxsusdur. O deyir ki, Şah İsmayıl sarayda rəqqasə qızların oyununa baxarkən orada sarı rəngli libasda bir qız onun diqqətini çəkib və bu əsəri yazıb. Eyni zamanda, Şah İsmayıl azərbaycanlı xanımın saçının ucunu hörmədiyini yazmaqla rəqqasə qızı nəzərdə tutduğunu bildirib.

Kasıb mədəniyyətə malik olan ermənilər “Sari Gəlin” türküsünün onlara aid olduğunu iddia edirlər. “Sarı” sözü ermənicə dağ mənasını verir. Onların fikrincə, mahnı “dağlı qız” anlamındadır. Bu günədək Azərbaycanın bu qədim xalq mahnısına sahib çıxmağa cəhd edən Haylar (indi “erməni” adlandırılan vəhşi qəbilə) mahnını öz dillərində oxuyub sonunda "Sarı axçi" deməklə “sarı” sözünün də onlara aid olduğunu iddia edirlər. Lakin bu sözün xalis türk sözü olduğunu dünya filoloqları da qəbul edib.

Oxu 434489 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • yeezy boost 350

    I'm also writing to make you understand of the incredible experience my friend's girl obtained viewing your blog. She realized a wide variety of details, most notably how it is like to have a very effective teaching nature to let many more effortlessly fully understand specified problematic subject matter. You actually surpassed readers' expected results. Thanks for showing these important, trustworthy, informative and cool tips on this topic to Tanya.

    yeezy boost 350 Şənbə, 27 Yanvar 2018 15:06
  • microsolutions-sims

    v1aerogroup, towerviewbbdingle,
    [url=http://www.microsolutions-sims.com/]microsolutions-sims[/url]

    microsolutions-sims Şənbə, 27 Yanvar 2018 16:03
  • kate spade outlet

    I have to show my appreciation for your kind-heartedness giving support to men and women that absolutely need help on this particular area of interest. Your special dedication to passing the message all over came to be amazingly advantageous and have specifically empowered somebody like me to arrive at their objectives. Your amazing important information signifies a great deal a person like me and especially to my fellow workers. With thanks; from all of us.

    kate spade outlet Şənbə, 27 Yanvar 2018 16:26
  • fitflops

    I simply wanted to send a small comment to say thanks to you for the nice strategies you are sharing at this site. My time intensive internet research has finally been honored with reliable knowledge to go over with my companions. I would mention that many of us readers are definitely blessed to exist in a fine place with many outstanding individuals with useful advice. I feel very much grateful to have discovered the website page and look forward to plenty of more amazing moments reading here. Thanks again for all the details.

    fitflops Bazar, 28 Yanvar 2018 20:14
  • yeezy boost

    I wish to point out my appreciation for your kind-heartedness giving support to individuals that should have help on this one concern. Your personal commitment to passing the solution all-around has been definitely valuable and have frequently helped ladies much like me to realize their targets. The useful useful information denotes so much a person like me and far more to my colleagues. Thanks a lot; from each one of us.

    yeezy boost Bazar ertəsi, 29 Yanvar 2018 22:30
  • adidas nmd r1

    I needed to put you a tiny remark to give many thanks again considering the gorgeous solutions you have discussed on this site. It has been really generous with you to supply unhampered exactly what many individuals could have marketed for an electronic book to generate some dough for their own end, primarily since you might have tried it in case you wanted. The suggestions likewise worked to become good way to understand that other people online have the same keenness really like my very own to know more and more on the topic of this matter. I believe there are millions of more pleasant sessions up front for individuals who find out your website.

    adidas nmd r1 Bazar ertəsi, 29 Yanvar 2018 23:10
  • Mu Legend Zen

    Good !|Cool! I love your this bolg.

    Mu Legend Zen Çərşənbə axşamı, 30 Yanvar 2018 10:47
  • adidas nmd

    I in addition to my buddies were found to be reading through the good items found on your site and so all of a sudden got a horrible feeling I had not expressed respect to the site owner for those strategies. Most of the people ended up totally very interested to study them and have in effect without a doubt been making the most of these things. I appreciate you for being considerably kind and for getting variety of tremendous subject areas millions of individuals are really eager to know about. My sincere apologies for not expressing gratitude to you sooner.

    adidas nmd Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 02:17
  • balenciaga sneakers

    I enjoy you because of all of your efforts on this blog. My mom enjoys doing research and it's obvious why. A number of us learn all relating to the compelling medium you render worthwhile thoughts on this blog and in addition increase contribution from other ones on that topic then our own simple princess is undoubtedly understanding a whole lot. Take pleasure in the remaining portion of the new year. You're performing a stunning job.

    balenciaga sneakers Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 13:48
  • yeezy boost 350 v2

    My wife and i ended up being absolutely contented that Louis managed to carry out his investigation with the ideas he acquired from your web pages. It is now and again perplexing to just possibly be giving out procedures which usually the rest have been making money from. And we understand we have got the website owner to be grateful to because of that. The most important illustrations you've made, the easy blog menu, the friendships you will help to promote - it's got many spectacular, and it's really facilitating our son and the family imagine that that issue is thrilling, which is certainly exceptionally fundamental. Thanks for everything!

    yeezy boost 350 v2 Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 14:30