AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
09 Dek

«Sarı Gəlin» mahnısının tarixi

Bu məqaləni qiymətləndir
(4 səs)

«Sarı Gəlin» Qıpçaq bəyinin qızına həsr edilmiş qədim Azərbaycan xalq mahnısıdır. Sarışın bəy qızına aşıq olan gəncə qızı vermədikləri üçün gənc eşqindən şeir yazar və onu həmişə dilində zümzümə edərmiş. Ərzurumlu gənc oğlan sarışın qızı qaçırmaq qərarına gəlir və qaçırır. Ancaq çox keçmir ki, bəy qızını tapır və aşiq gənc öldürülür.

 Azens.az saytının məlumatına görə, “Sarı Gəlin” mahnısının tarixi dinimizdən əvvələ gedib çıxır. Mahnı 3 notun üzərində qurulub. "Sarı gəlin" mahnısı 3 bənd (hər bənd 4 misra olmaqla) və təkrarlanan nəqarətdən ibarətdir. Deyilənlərə görə, qədim türk anlayışında "sarı" "kübar", "incə" deməkdir. Bizdə bu ifadə iki anlayışda –"rəng" və "ürəyimin sarı siminə toxunma" kimi istifadə edilir.Tarixin bəzi məqamlarında"Sarı gəlin"in qadın gözəlliyinə ünvanlandığı da fərziyyə kimi irəli sürülüb.

Əslində hekayənin qəhrəmanı olan qızın gürcü olduğu istiqamətində də iddialar vardır. Atatürk Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsinin müəllimi Dr. Gürsoy Solmaz Sarı Gəlin türküsünün qəhrəmanı olan gənc qızın 1130-cu illərdə hakimiyyətdə olmuş Gürcü Kralının qızı olduğunu irəli sürmüşdür. Solmaz ''Türkünün qəhrəmanı qız nə Türk, nə də azəridir. Sarı Gəlin əslində gürcü qızıdır'' demişdir.

Qəlbində Azərbaycan sevgisi olan hər kəsə bu mahnı təsir edir. Milli Konservatoriyanın elmi-tədqiqat laboratoriyasının rəhbəri Abbasqulu Nəcəfzadənin fikrincə,"Sarı gəlin"in söz və musiqisi XVI əsrin məşhur dövlət xadimi və şairi Şah İsmayıl Xətaiyə məxsusdur. O deyir ki, Şah İsmayıl sarayda rəqqasə qızların oyununa baxarkən orada sarı rəngli libasda bir qız onun diqqətini çəkib və bu əsəri yazıb. Eyni zamanda, Şah İsmayıl azərbaycanlı xanımın saçının ucunu hörmədiyini yazmaqla rəqqasə qızı nəzərdə tutduğunu bildirib.

Kasıb mədəniyyətə malik olan ermənilər “Sari Gəlin” türküsünün onlara aid olduğunu iddia edirlər. “Sarı” sözü ermənicə dağ mənasını verir. Onların fikrincə, mahnı “dağlı qız” anlamındadır. Bu günədək Azərbaycanın bu qədim xalq mahnısına sahib çıxmağa cəhd edən Haylar (indi “erməni” adlandırılan vəhşi qəbilə) mahnını öz dillərində oxuyub sonunda "Sarı axçi" deməklə “sarı” sözünün də onlara aid olduğunu iddia edirlər. Lakin bu sözün xalis türk sözü olduğunu dünya filoloqları da qəbul edib.

Oxu 434490 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • balenciaga shoes

    I must show some thanks to this writer for rescuing me from this particular trouble. Right after exploring throughout the search engines and finding thoughts that were not helpful, I figured my entire life was gone. Being alive without the presence of strategies to the issues you've resolved as a result of your blog post is a crucial case, as well as the kind that could have negatively affected my career if I had not discovered your website. Your expertise and kindness in maneuvering all the pieces was very useful. I'm not sure what I would have done if I had not come upon such a stuff like this. I am able to at this point look ahead to my future. Thank you very much for your high quality and sensible guide. I won't be reluctant to propose your web site to any individual who should have guide about this problem.

    balenciaga shoes Şənbə, 03 Fevral 2018 04:41
  • buy zoloft

    symptoms of allergies in adults hair growth for balding
    http://zoloftwithoutdoctorprescription.com buy zoloft

    buy zoloft Şənbə, 03 Fevral 2018 20:49
  • adidas shoes

    I simply had to thank you very much again. I am not sure what I might have made to happen without the actual strategies shared by you over this area. Completely was a very horrifying dilemma in my circumstances, however , looking at a new well-written form you dealt with the issue made me to leap for happiness. I'm happier for the help as well as hope you really know what a powerful job you are accomplishing instructing the others through the use of a site. Most probably you haven't come across any of us.

    adidas shoes Bazar, 04 Fevral 2018 19:13
  • yeezy boost 350

    I happen to be writing to let you understand of the cool discovery my cousin's princess obtained viewing your web site. She picked up lots of issues, including what it is like to possess a wonderful giving spirit to get the mediocre ones smoothly fully understand chosen multifaceted matters. You really surpassed my expected results. Thanks for imparting these valuable, healthy, edifying as well as unique thoughts on your topic to Mary.

    yeezy boost 350 Bazar, 04 Fevral 2018 20:54
  • webcrowding

    saltwatermaintenance, limoservicetoohare,
    [url=http://www.webcrowding.com/]webcrowding[/url]

    webcrowding Bazar ertəsi, 05 Fevral 2018 04:05
  • nike air presto br qs black white

    adidas springblade green,nike air force 1 or lace lock
    [url=http://www.newhomeoc.com/nike-air-presto-br-qs-black-white-merry_en]nike air presto br qs black white[/url]

    nike air presto br qs black white Bazar ertəsi, 05 Fevral 2018 18:42
  • PoE orbs

    What is with that guy?

    PoE orbs Bazar ertəsi, 05 Fevral 2018 22:26
  • adidas superstar shoes

    I precisely desired to thank you so much once again. I am not sure the things that I might have used in the absence of the information shared by you directly on my concern. It had been the frightening condition in my circumstances, but looking at your professional approach you handled it made me to jump with delight. I'm just happy for this work as well as believe you realize what an amazing job that you're getting into teaching others with the aid of your website. I know that you have never come across any of us.

    adidas superstar shoes Çərşənbə axşamı, 06 Fevral 2018 02:41
  • Adidas Originals NMD R_1 Runner Primeknit Consortium Running Shoes Red/Black

    Needed to put you one very little word just to say thank you again for these lovely secrets you have shown above. It has been pretty generous with people like you to give without restraint precisely what many people could have distributed for an ebook to help make some cash on their own, most notably seeing that you could possibly have done it if you decided. The secrets additionally worked to become a easy way to be sure that the rest have similar eagerness just as mine to learn great deal more pertaining to this matter. I am certain there are thousands of more fun instances ahead for individuals that read carefully your blog post.

    Adidas Originals NMD R_1 Runner Primeknit Consortium Running Shoes Red/Black Çərşənbə, 07 Fevral 2018 01:25
  • fitflops

    I actually wanted to type a brief word in order to thank you for all the stunning tricks you are giving out at this website. My extended internet investigation has now been honored with professional content to write about with my co-workers. I 'd claim that most of us visitors actually are very much lucky to dwell in a notable place with many brilliant people with useful pointers. I feel quite fortunate to have encountered the site and look forward to some more enjoyable minutes reading here. Thanks once more for all the details.

    fitflops Çərşənbə, 07 Fevral 2018 04:34