AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
11 Dek

İnsanın boyu nədən asılıdır?

Bu məqaləni qiymətləndir
(0 səs)

İnsanın boyu – onun bədəninin şaquli xətt üzrə uzanmasıdır.

Boyun aktiv uzanması insanların cinsi yetkinlik dövrü daha çox nəzərə çarpır, 25-30 yaşlarında isə bu aktivlik zəifləyir və dayanır. Boyun dəyişməsi praktiki olaraq, orqanizmin bütün tip hüceyrələrin aktiv bölgüsündən irəli gəlir. Belə ki, boy artımı zamanı dayaq və hərəkətverici sistem olan sümüklər və əzələlər də böyüyür (o cümlədən damarlar da). Boy artarkən bədən də böyüyür, sözsüz ki, dəri və ciyərlər də böyüyür (o cümlədən ağ ciyər) və bədənin oksigenə tələbatı da artır. Belə ki, insanın boyu dəyişərkən, onun orqanizmindəki müxtəlif formalı hüceyrələri nəzarətdə saxlayan çoxsaylı gen qruplarının qarşılıqlı işi əsasdır.

 Son vaxtlara qədər belə hesab edilirdi ki, insanın boy artımında yalnız bir neçə gen cavabdehlik daşıyır. Amma son illərin tədqiqatları göstərmişdir ki, insanlarda boy artımına təxminən 300-ə yaxın gen cavabdehlik daşıyır. Məhz gen insan boyunu müəyyənləşdirir. Məsələn: Avstraliya, ABŞ və Avropanın böyük bir hissəsinin ağ dərili əhalisinin 80%-də genetik irsin təsiri vardır. Amma Afrika qitəsində və Çində bu rəqəm 65% faiz təşkil edir.

 Genetikadan əlavə, insan boyuna yaşadığı yer, iqlim, qida rasionu və ətraf mühitin başqa faktorları da böyük təsir göstərir. Məsələn: əgər avropalı kişinin orta boy həddi 175 sm qəbul olunubsa, onda biz 180 sm boyu olan avropalı kişiyə rast gəlsək, onda demək, əlavə 5 sm-in 4 sm-i ona valideynlərindən irsi olaraq keçmiş, qalan 1 sm-i isə o, sağlam qida rasionu vasitəsilə əldə etmişdir. Uşaq və yeniyetmə dövrləri boyatmanın ən çox aktiv olan dövrləridir ki, bu zaman sağlam qidalanma nəticəsində boya bir neçə santmetrlər əlavə etmək mümkündür. Əgər sağlam qida olmazsa, insanlar genetik boy potensialından da məhrum ola bilər və onun boyu orta boy həddindən də aşağı ola bilər, yəni- alçaqboylu ola bilərlər. Beləliklə, uşaq qida rasionunun zəngin və çox yaxşı olan inkişaf etmiş ölkələrdə insanların orta boy həddi + irsi boy həddi+ sağlam qida = hündürboylu olur. Kasıb ölkələrdə isə bunun tam əksi olur, alçaqboyluların sayı ilbəil çoxalır.

 Kişilərin boyu qadınların boyuna nisbətən müəyyən qədər hündür olur, bu da ayaqlarının hesabınadır. Qadın bədəni aktiv inkişaf dövründə tək uzununa deyil, eninə də inkişaf edir, yəni - enli belə malik olurlar ki, bu da uşaq dünyaya gətirməsi ilə əlaqədardır. Bunlar da genlərin işi ilə nizamlanır. Amma uşaqikən düzgün qidalanmamaq həddən artıq enli belin olmasına səbəb olur.

AzEns.AZ 

 

Oxu 534 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • LucillePhads

    pogo casino slots
    casino games slots free heart of vegas
    casino online for fun
    online casino

    LucillePhads Çərşənbə axşamı, 30 Yanvar 2018 14:50
  • MaxineFet

    free real money casino no deposit
    casino online free
    kasino
    casino games slots free heart of vegas

    MaxineFet Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 07:25
  • TyroneDen

    where to buy viagra no prescription
    viagra without prescription
    cheap viagra no prescription
    viagra without a prescription
    online medical store viagra
    buy generic viagra
    viagra shipped to canada online
    generic viagra
    cut viagra pill

    TyroneDen Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 11:51
  • JosephDix

    viagra pills in india
    viagra without a prescription
    buy genuine viagra tablets
    viagra without doctor
    erofast sildenafil 50 mg - como comprar
    generic viagra 100mg
    viagra generico efeitos colaterais
    viagra generic
    should i take 50 or 100 mg of viagra

    JosephDix Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 12:28
  • Sergiomed

    acquisto viagra generico in contrassegno
    viagra without doctor
    color pill viagra
    viagra without a doctor prescription
    buy viagra canada over counter
    generic viagra 100mg
    buying viagra in cuba
    viagra generic
    viagra online consigli

    Sergiomed Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 17:43
  • Cindynag

    phentermine 37.5 without doctor's prescription
    weight loss supplements for women
    slimming pills
    best diet supplements

    Cindynag Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 22:57
  • StevePlori

    viagra 20mg preis
    viagra without a prescription
    legit sites buy viagra
    viagra without prescription
    where buy viagra uk
    viagra generic
    what is average price of viagra
    generic viagra 100mg
    sildenafil 100mg online

    StevePlori Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 23:03
  • TysonTobre

    book hard sell the evolution viagra salesman
    viagra without prescription
    buy viagra greece
    viagra without a doctor's prescription
    can anyone get viagra prescription
    generic viagra online
    viagra sale boots
    generic viagra 100mg
    de cuantos mg es el viagra

    TysonTobre Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 23:53
  • Albertdom

    generic viagra buy australia
    viagra without a doctor prescription
    herbal viagra compare prices
    viagra without prescription
    order free viagra sample
    generic viagra 100mg
    viagra ohne rezept online bestellen
    buy generic viagra
    viagra 100mg does work

    Albertdom Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 06:39
  • Isabelbah

    weight loss products
    whats the best weight loss supplement
    best appetite suppressant
    lose weight fast

    Isabelbah Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 17:33