AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
11 Dek

İnsanın boyu nədən asılıdır?

Bu məqaləni qiymətləndir
(0 səs)

İnsanın boyu – onun bədəninin şaquli xətt üzrə uzanmasıdır.

Boyun aktiv uzanması insanların cinsi yetkinlik dövrü daha çox nəzərə çarpır, 25-30 yaşlarında isə bu aktivlik zəifləyir və dayanır. Boyun dəyişməsi praktiki olaraq, orqanizmin bütün tip hüceyrələrin aktiv bölgüsündən irəli gəlir. Belə ki, boy artımı zamanı dayaq və hərəkətverici sistem olan sümüklər və əzələlər də böyüyür (o cümlədən damarlar da). Boy artarkən bədən də böyüyür, sözsüz ki, dəri və ciyərlər də böyüyür (o cümlədən ağ ciyər) və bədənin oksigenə tələbatı da artır. Belə ki, insanın boyu dəyişərkən, onun orqanizmindəki müxtəlif formalı hüceyrələri nəzarətdə saxlayan çoxsaylı gen qruplarının qarşılıqlı işi əsasdır.

 Son vaxtlara qədər belə hesab edilirdi ki, insanın boy artımında yalnız bir neçə gen cavabdehlik daşıyır. Amma son illərin tədqiqatları göstərmişdir ki, insanlarda boy artımına təxminən 300-ə yaxın gen cavabdehlik daşıyır. Məhz gen insan boyunu müəyyənləşdirir. Məsələn: Avstraliya, ABŞ və Avropanın böyük bir hissəsinin ağ dərili əhalisinin 80%-də genetik irsin təsiri vardır. Amma Afrika qitəsində və Çində bu rəqəm 65% faiz təşkil edir.

 Genetikadan əlavə, insan boyuna yaşadığı yer, iqlim, qida rasionu və ətraf mühitin başqa faktorları da böyük təsir göstərir. Məsələn: əgər avropalı kişinin orta boy həddi 175 sm qəbul olunubsa, onda biz 180 sm boyu olan avropalı kişiyə rast gəlsək, onda demək, əlavə 5 sm-in 4 sm-i ona valideynlərindən irsi olaraq keçmiş, qalan 1 sm-i isə o, sağlam qida rasionu vasitəsilə əldə etmişdir. Uşaq və yeniyetmə dövrləri boyatmanın ən çox aktiv olan dövrləridir ki, bu zaman sağlam qidalanma nəticəsində boya bir neçə santmetrlər əlavə etmək mümkündür. Əgər sağlam qida olmazsa, insanlar genetik boy potensialından da məhrum ola bilər və onun boyu orta boy həddindən də aşağı ola bilər, yəni- alçaqboylu ola bilərlər. Beləliklə, uşaq qida rasionunun zəngin və çox yaxşı olan inkişaf etmiş ölkələrdə insanların orta boy həddi + irsi boy həddi+ sağlam qida = hündürboylu olur. Kasıb ölkələrdə isə bunun tam əksi olur, alçaqboyluların sayı ilbəil çoxalır.

 Kişilərin boyu qadınların boyuna nisbətən müəyyən qədər hündür olur, bu da ayaqlarının hesabınadır. Qadın bədəni aktiv inkişaf dövründə tək uzununa deyil, eninə də inkişaf edir, yəni - enli belə malik olurlar ki, bu da uşaq dünyaya gətirməsi ilə əlaqədardır. Bunlar da genlərin işi ilə nizamlanır. Amma uşaqikən düzgün qidalanmamaq həddən artıq enli belin olmasına səbəb olur.

AzEns.AZ 

 

Oxu 1458 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • Thomasomire

    cialis pills
    cialis cheap
    cheap viagra or cialis online
    cialis cheap
    discount cialis online no prescription
    viagra coupons
    cialis pills amazon
    viagra coupons
    buy cheap cialis australia

    Thomasomire Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 08:10
  • ElmerZopsy

    buy cheap generic cialis online
    cialis cheap
    use of cialis pills
    cheap cialis
    where to buy cialis miami
    viagra coupon
    can buy cialis canada
    viagra coupons 75 off
    order cialis overnight delivery

    ElmerZopsy Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 21:36
  • RobertUnage

    order cialis
    cheapest cialis
    cialis c20 pill
    cheap cialis
    cialis professional cheap
    viagra coupons 75 off
    safe place buy cialis online
    viagra coupons
    the cheapest generic cialis

    RobertUnage Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 22:42
  • Stuartjep

    buy cialis professional uk
    cheap viagra
    can cialis pills be cut
    cheapest viagra
    buy cialis 2.5 mg
    cheap cialis
    cheapest cialis online canada
    cheapest cialis
    buy genuine cialis online

    Stuartjep Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 23:45
  • DonaldDrymn

    buy cialis online without rx
    viagra cheap
    can cialis pills be cut
    cheap viagra
    cheap cialis soft tabs
    cialis cheap
    buy cialis new zealand
    cheapest cialis
    super cialis cheap

    DonaldDrymn Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 23:58
  • Jaimesuelm

    buy cialis beijing
    viagra cheap
    cuanto sale el cialis
    cheapest viagra
    cialis sale ireland
    cheap cialis
    cheap generic cialis no prescription
    cialis cheap
    cialis online cheap

    Jaimesuelm Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 00:34
  • Lesleysef

    buy levitra cialis
    cheap cialis
    cheap cialis viagra online
    cialis cheap
    cialis pills effects
    viagra coupons 75 off
    cheap cialis fast
    viagra coupons 75 off
    cheap cialis india

    Lesleysef Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 14:26
  • lacoste outlet

    I really wanted to send a brief remark to say thanks to you for the amazing concepts you are writing on this site. My time consuming internet lookup has now been paid with reliable points to write about with my close friends. I 'd admit that we visitors actually are rather endowed to exist in a decent place with so many perfect people with helpful pointers. I feel pretty grateful to have seen the website page and look forward to many more brilliant minutes reading here. Thank you once again for all the details.

    lacoste outlet Çərşənbə axşamı, 24 Aprel 2018 06:35
  • christian louboutin shoes

    I have to show some thanks to this writer just for bailing me out of such a instance. After searching through the online world and getting methods which are not powerful, I was thinking my life was well over. Being alive without the approaches to the issues you've fixed all through your entire site is a critical case, and the ones which might have badly affected my entire career if I had not encountered your site. Your primary skills and kindness in dealing with every aspect was precious. I'm not sure what I would have done if I had not discovered such a subject like this. I'm able to now look forward to my future. Thanks very much for this expert and effective help. I will not hesitate to recommend your web site to any individual who should receive guidance on this topic.

    christian louboutin shoes Çərşənbə, 25 Aprel 2018 06:15
  • Adidas NMD PK Runner China red

    I would like to express appreciation to you for bailing me out of this particular crisis. After exploring throughout the world wide web and meeting concepts which are not beneficial, I believed my life was over. Existing without the presence of strategies to the difficulties you have solved all through this review is a serious case, as well as the ones that would have in a wrong way damaged my career if I had not come across your web page. Your primary skills and kindness in maneuvering the whole lot was very useful. I don't know what I would've done if I hadn't discovered such a step like this. I can also at this point look forward to my future. Thanks very much for this expert and effective guide. I will not think twice to refer your blog to anyone who should have guidelines on this topic.

    Adidas NMD PK Runner China red Çərşənbə, 25 Aprel 2018 14:47