AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
04 Noy

Adları yeməklərə və əşyalara verilmiş tarixi şəxslər

Bu məqaləni qiymətləndir
(2 səs)

Adətən, restoranlarda hər hansı bir yeməyi sifariş edərkən və ya hər hansı bir tikiliyə baxanda heç ağlımızdan belə keçirmirik ki, bunlar niyə belə adlanır?

Qeyd edək ki, bir çox yeməklər və ya tikililər məşhur, tanınmış şəxsiyyətlərin şərəfinə belə adlandırılmışdır. Məsələn:

Nikotin - Jan Vilhelm Niko XVI əsrdə Portuqaliyada Fransanın səfiri olmuşdur. Səfir olduğu vaxtlar ona tapşırılan Şahzadə Marqarita de Valuaya Portuqaliya kralı Sebastyanın elçiliyini etmək missiyasını yerinə yetirə bilməsə də, digər bir şeylə məşhurlaşmışdır. Belə ki, burunotu- tənbəkini, şəxsən Yekaterina Mediçi üçün Fransaya ilk dəfə o gətirmişdir. Bu tənbəki Mediçinin çox xoşuna gəlir və bütün saray adamları bundan istifadə edirlər. Tez bir zamanda isə Paris, daha sonra isə bütün Fransa bu tənbəkidən istifadə etməyə başlayır. Elə ilk günlərdən bu tənbəkini – Nikotinia adlandırırlar. Əslində nikotin XIX əsrdə kəşf edilmiş və kimyaçılar bu maddəni Nikonun şərəfinə - nikotin adlandırmışlar. Çünki nikotin kəşf olunmamışdan çox əvvəl  J.V. Niko bu burunotu-tənbəkini bütün Fransada dəb halına salmışdı.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Karpaçço Çiy - malın döş ətindən hazırlanmış bu yemək  XV əsrdə yaşayıb yaratmış məşhur italyan rəssamı Vittori Karpaççonun şərəfinə belə adlandırılmışdır. Rəssamın çəkdiyi rəsmlər digərlərinin rəsmlərindən öz al-əlvanlığı və parlaq çalarları ilə fərqlənirdi. Neçə yüzilliklər sonra, 1950-ci ildə rəssamın rəsmlərindən ibarət Venesiyada keçirilən sərgi zamanı çox məşhur bir restoranın baş aşpazı Cüzeppe Çipriani qrafinya Amalia Nani Moçeniqo üçün malın çiy döş ətindən, pomidor, pendir və göyərti yarpaqlarından ibarət yeni bir yemək hazırlayır (aşpaz ona görə yeməyi çiy ətdən hazırlayır ki, həkimlər qrafinyaya qızartma və bişmiş ət yeməyi qadağa etmişdilər). Bu yemək rəng çalarlarına və al-əlvanlığına görə rəssamın rəsm əsərlərinə bənzəyirdi. Yemək qrafinyanın çox xoşuna gəlir, həm dadına, həm də al-əlvanlığına görə aşpaz bu yeməyə “Karpaçço” adı verir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pizza Marqarita - 1889-cu ildə İtaliya kralı I Umberto xanımı Marqarita Savoyskaya ilə Neapolda dincələn zaman bir gün onların ağlına belə bir fikir gəlir ki, xalqın yediklərindən onlar da yesin. O zamanlar xalqın ən çox yediyi yemək pizza idi. Kral mətbəxinin aşpazı bu yeməyin bişirilməsini yaxşı bilmədiyindən şəhərin ən məşhur pizzaxanasının baş pizzaçısı Rafaelo Espozitonu kral mətbəxinə dəvət edir. Rafaelo 2 ədəd ənənəvi, 1 ədəd isə xüsusi bir pizza hazırlayır. Xüsusi hazırlanmış pizzaya pomidor, mazzarella və göyərti yarpaqları əlavə edir. Bu pizza rəng çalarlarına görə İtaliyanın bayrağını xatırladırdı. Dadına və rəng çalarlarına görə pizza kraliçanın çox xoşuna gəlir. Pizzaçı Rafaelo Espozito pizzanı kraliça üçün xüsusi olaraq hazırladığından ona “Pizza Marqarita” adını verir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mansarda - Fransua Mansar öz dövrünün ən məşhur memarlarından olmuşdur. Onun tikdiyi binalar ənənəvi olaraq, XVII əsrin dəbi olan barokko üslubunda olurdu. Amma memar hər dəfə bu tikililərə bir yenilik gətirirdi. Dam örtüyününün altında pəncərələr qoymaq ilk dəfə onun ağlına gəlmiş və bunu ilk dəfə tikintilərdə o, tətbiq etmişdir. Beləliklə də, çardaqlar yaşayış sahələrinə çevrilmişdir. Amma bu cür yaşayış sahələri tam mərtəbə olmadığından vergi verilmirdi və bu da sakinlər üçün əlverişli idi. Bu cür çardaqlar o zamandan indiyədək “Mansarda” adlandırılmışdı.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“Heminquey” şampan şərabı - Ernest Heminqueyin alkoqol həvəskarı olması çoxlarına məlumdur. Heminquey harada olmuşsa, orada Ernesto Atanın öz sevimli barı və ya restoranı olmuşdur. Onun müxtəlif yerlərdə, müxtəlif cür kokteyllər içməsinə baxmayaraq, öz içki reseptləri də olurdu. Ernestin hazırladığı şampan şərabının tərkibində absent vardı. O, bu içkini “günorta çağı ölüm” adlandırmışdır. Heminquey bu şampan şərabını icad edərkən əsas məqsədi şərabın köpüklənməsini və oynaqlığını qoruyub saxlamaq idi və buna da lazımınca nail olmuşdu. “Hemiinquey şampanı”ndan əlavə Ernestin bir neçə daha içki resepti də vardır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Azens.az / Jalə Orucova

Oxu 5595 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • lacoste polo

    I in addition to my friends were found to be studying the excellent key points on your web blog and the sudden got a horrible suspicion I had not expressed respect to the web site owner for those secrets. My boys had been totally happy to learn all of them and have very much been tapping into these things. Thanks for getting really accommodating and for selecting certain smart issues most people are really wanting to learn about. Our sincere regret for not saying thanks to sooner.

    lacoste polo Çərşənbə, 31 May 2017 10:14
  • yeezy boost

    I'm just writing to let you be aware of what a terrific encounter my wife's daughter had going through your webblog. She mastered a lot of issues, including what it's like to have a wonderful helping style to make most people really easily thoroughly grasp a number of grueling issues. You really surpassed my desires. Many thanks for presenting the warm and friendly, dependable, revealing and easy tips about that topic to Janet.

    yeezy boost Cümə axşamı, 01 İyun 2017 20:33
  • louboutin shoes

    My wife and i ended up being now more than happy that Chris could do his investigations while using the precious recommendations he had from your own web site. It's not at all simplistic just to happen to be making a gift of guidelines which some other people may have been selling. And we also already know we have the writer to be grateful to for this. All of the explanations you made, the easy website navigation, the friendships your site make it possible to engender - it's mostly great, and it is assisting our son and our family do think this concept is fun, which is exceptionally pressing. Thanks for everything!

    louboutin shoes Cümə, 02 İyun 2017 09:23
  • michael kors outlet

    I am writing to make you understand what a cool encounter our princess enjoyed using the blog. She figured out such a lot of details, which included how it is like to possess a wonderful coaching style to let a number of people effortlessly comprehend a number of very confusing issues. You actually exceeded my expected results. Many thanks for providing such necessary, trustworthy, explanatory and also unique thoughts on your topic to Lizeth.

    michael kors outlet Cümə, 02 İyun 2017 22:35
  • yeezy boost

    I simply desired to say thanks again. I do not know the things that I would've done in the absence of the type of tactics revealed by you over such situation. It has been the alarming scenario in my view, nevertheless witnessing this expert approach you managed that made me to weep for delight. I am just grateful for your advice as well as believe you comprehend what a great job that you are providing teaching most people all through your webpage. I'm certain you haven't come across all of us.

    yeezy boost Bazar, 04 İyun 2017 05:52
  • Adidas NMD R1 Footlocker Exclusive Black Red White

    I'm typically to running a blog and i really appreciate your content. The article has actually peaks my interest. I'm going to bookmark your website and maintain checking for brand spanking new information.

    Adidas NMD R1 Footlocker Exclusive Black Red White Bazar, 04 İyun 2017 16:40
  • adidas neo

    I and my buddies happened to be going through the nice suggestions found on your web blog and suddenly got an awful feeling I never expressed respect to the web blog owner for those techniques. All of the men appeared to be consequently excited to learn all of them and now have clearly been enjoying these things. Appreciate your truly being considerably helpful and for selecting this form of fabulous useful guides millions of individuals are really desperate to be informed on. Our honest apologies for not expressing appreciation to you earlier.

    adidas neo Bazar, 04 İyun 2017 17:29
  • yeezy boost

    I precisely wished to thank you very much yet again. I'm not certain the things I would've carried out without the actual pointers shared by you relating to that topic. It was before a very horrifying case for me, however , taking a look at the very expert strategy you resolved it forced me to weep for gladness. Now i am thankful for the support and then sincerely hope you recognize what a powerful job you were carrying out instructing some other people using your web site. I am sure you've never got to know all of us.

    yeezy boost Bazar ertəsi, 05 İyun 2017 18:59
  • michael kors

    I would like to express some thanks to you for rescuing me from this dilemma. Just after browsing through the world wide web and seeing techniques which were not pleasant, I assumed my life was gone. Being alive devoid of the strategies to the difficulties you've resolved all through the guideline is a serious case, as well as those that would have in a wrong way affected my entire career if I hadn't discovered your site. The competence and kindness in controlling all the things was tremendous. I don't know what I would have done if I had not discovered such a subject like this. I'm able to at this time relish my future. Thank you so much for this expert and results-oriented guide. I will not hesitate to propose your web sites to anybody who should receive care about this matter.

    michael kors Çərşənbə axşamı, 06 İyun 2017 01:37
  • jordan shoes

    I want to show thanks to the writer for rescuing me from such a problem. After exploring throughout the internet and coming across things that were not pleasant, I thought my life was gone. Living minus the answers to the issues you have sorted out by means of your good post is a critical case, as well as ones which may have in a negative way affected my career if I hadn't encountered your web site. Your personal skills and kindness in taking care of all the things was tremendous. I am not sure what I would have done if I had not encountered such a solution like this. I am able to at this time look ahead to my future. Thanks so much for the professional and sensible help. I will not be reluctant to propose your blog post to anybody who needs and wants guide about this area.

    jordan shoes Çərşənbə axşamı, 06 İyun 2017 16:12