AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
17 Yan

Nə üçün yəhudilər və ərəblər sağdan sola yazırlar?

Bu məqaləni qiymətləndir
(0 səs)

Yəhudi və ərəb yazısı Qədim Babil mixi yazısı əsasında, Qərb yazısı ənənəsi isə Qədim Misir papirus yazısı əsasında yaranmışdır.

Bunların arasında fərqin nə olduğunu əyani surətdə isbat etmək üçün belə bir müqayisə aparaq. Təsəvvür eləyin ki, qarşınızda papirus var, əlinizdə də nazik uclu bir bıçaq (stilo) və sağ əllə (85% əhali sağ əllidir) heroqliflər cızırıq. Bu zaman sağdan baxanda nə cızdığımız görünmür, amma soldan baxarkən cızdığımız tam görsənir. Belə olan halda belə bir sual yaranır; “necə yazmaq daha rahatdır?”. Əlbəttə ki, soldan sağa, çünki, bu vəziyyətdə yazılar daha yaxşı görünür.

Başqa bir müqayisə aparaq, götürək daş, sağ əlimizdə çəkic və sol əlimizdə daş yonmaq üçün qələm. Başlayaq daş üzərində mixi heroqliflər cızmağa. Bu zaman sol əlimiz çızdıqlarımız heroqliflərin üstünü tamamilə örtəcək. Soldan baxanda heroqliflər görsənməyəcək, amma sağdan baxanda aydın görünəcək. Belə olan halda, sözsüz ki, sağdan sola yazmaq daha rahatdır. Elə o zamanlardan da sağdan sola yazmaq ənənəsi indiyədək qorunub saxlanmışdır.

Yeri gəlmişkən, əgər yəhudi əlifbasının hərflərinə nəzər salsaq, bu hərflərin konfiqurasiyası göstərir ki, onları ilk öncə bərk bir şeyin üzərində yazmışlar. Çünki bu cür hərfləri daşyonan qələmlə yazmaq daha asandır, nəinki, adi qələmlə.

Yəhudi yazısı ilk öncələr məhz elə çəkic və daşyonan qələmlə daş üzərində yazmaq üçün nəzərdə tutulubmuş.

Sonralar daşdan başqa yazı üçün müxtəlif cür əşyalar icad olunmasına (papirus, gil lövhəciklər, parça və s.) baxmayaraq, yazı formalarında kordinal bir dəyişiklik olmadı.

Bildiyimiz kimi, ərəb yazısı da sağdan soladır. Ərəb yazısından bu ölkələrdə istifadə olunur: Əlcəzair, Bəhreyn, Misir, Səudiyyə Ərəbistanı, Suriya, Qərbi Saxara, Liviya, Mərakeş, İordaniya, İrak, Yəmən, Qətər, Küveyt, Livan, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Oman, Fələstin ərazisi və İsrail.

 AzEns.AZ

Oxu 1459 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • TyroneDen

    how to get rid of email viagra virus
    viagra without doctor
    can you buy viagra over the counter in england
    viagra without a doctor's prescription
    qual o melhor viagra generico
    generic viagra 100mg
    viagra sildenafil 50mg
    generic viagra 100mg
    sildenafil generico precio farmacia

    TyroneDen Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 14:41
  • JosephDix

    australian generic viagra
    viagra without a doctor's prescription
    how do i buy viagra from canada
    viagra without prescription
    viagra generico de la india
    generic viagra online
    generic viagra risks
    generic viagra 100mg
    viagra 4 filmtbl 100 mg

    JosephDix Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 17:54
  • Sergiomed

    can you use cialis viagra together
    viagra without prescription
    is it illegal to purchase viagra online
    viagra without a prescription
    easiest way to get viagra prescription
    generic viagra
    buy viagra nz
    viagra generic
    viagra adelaide buy

    Sergiomed Çərşənbə, 31 Yanvar 2018 22:12
  • StevePlori

    viagra annual sales 2009
    viagra without doctor
    buy viagra tablets india
    viagra without a prescription
    sample viagra pills
    generic viagra online
    generic viagra kopen
    generic viagra online
    viagra cialis levitra generici

    StevePlori Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 02:31
  • Cindynag

    best weight loss supplements
    diet supplements that work
    diet pills that work
    best diet pill available

    Cindynag Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 05:34
  • TysonTobre

    next day generic viagra
    viagra without prescription
    sildenafil citrate 90 mg
    viagra without a prescription
    viagra cialis levitra buy online
    generic viagra online
    identify viagra pills
    viagra generic
    viagra buy pharmacy

    TysonTobre Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 06:26
  • Albertdom

    can you get viagra walmart
    viagra without doctor
    how can i buy viagra in london
    viagra without a doctor prescription
    viagra online buy
    generic viagra
    viagra 100mg erfahrung
    generic viagra 100mg
    generic viagra online prescription

    Albertdom Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 12:35
  • Ashleelog

    new usa online casinos 2017
    pogo casino slots
    casino online
    casino online for fun

    Ashleelog Cümə axşamı, 01 Fevral 2018 17:44
  • LauraVew

    whats the best weight loss supplement
    weight loss drugs
    new diet pill
    weight loss pill

    LauraVew Cümə, 02 Fevral 2018 03:07
  • TysonTobre

    discount name brand cialis
    cialis cialis prices
    buy generic cialis in usa
    cialis cialis prices
    discount viagra or cialis
    generic cialis
    cheapest way to buy cialis
    cialis generic
    how to buy cialis online usa

    TysonTobre Cümə, 02 Fevral 2018 07:13