AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
17 Yan

Nə üçün yəhudilər və ərəblər sağdan sola yazırlar?

Bu məqaləni qiymətləndir
(0 səs)

Yəhudi və ərəb yazısı Qədim Babil mixi yazısı əsasında, Qərb yazısı ənənəsi isə Qədim Misir papirus yazısı əsasında yaranmışdır.

Bunların arasında fərqin nə olduğunu əyani surətdə isbat etmək üçün belə bir müqayisə aparaq. Təsəvvür eləyin ki, qarşınızda papirus var, əlinizdə də nazik uclu bir bıçaq (stilo) və sağ əllə (85% əhali sağ əllidir) heroqliflər cızırıq. Bu zaman sağdan baxanda nə cızdığımız görünmür, amma soldan baxarkən cızdığımız tam görsənir. Belə olan halda belə bir sual yaranır; “necə yazmaq daha rahatdır?”. Əlbəttə ki, soldan sağa, çünki, bu vəziyyətdə yazılar daha yaxşı görünür.

Başqa bir müqayisə aparaq, götürək daş, sağ əlimizdə çəkic və sol əlimizdə daş yonmaq üçün qələm. Başlayaq daş üzərində mixi heroqliflər cızmağa. Bu zaman sol əlimiz çızdıqlarımız heroqliflərin üstünü tamamilə örtəcək. Soldan baxanda heroqliflər görsənməyəcək, amma sağdan baxanda aydın görünəcək. Belə olan halda, sözsüz ki, sağdan sola yazmaq daha rahatdır. Elə o zamanlardan da sağdan sola yazmaq ənənəsi indiyədək qorunub saxlanmışdır.

Yeri gəlmişkən, əgər yəhudi əlifbasının hərflərinə nəzər salsaq, bu hərflərin konfiqurasiyası göstərir ki, onları ilk öncə bərk bir şeyin üzərində yazmışlar. Çünki bu cür hərfləri daşyonan qələmlə yazmaq daha asandır, nəinki, adi qələmlə.

Yəhudi yazısı ilk öncələr məhz elə çəkic və daşyonan qələmlə daş üzərində yazmaq üçün nəzərdə tutulubmuş.

Sonralar daşdan başqa yazı üçün müxtəlif cür əşyalar icad olunmasına (papirus, gil lövhəciklər, parça və s.) baxmayaraq, yazı formalarında kordinal bir dəyişiklik olmadı.

Bildiyimiz kimi, ərəb yazısı da sağdan soladır. Ərəb yazısından bu ölkələrdə istifadə olunur: Əlcəzair, Bəhreyn, Misir, Səudiyyə Ərəbistanı, Suriya, Qərbi Saxara, Liviya, Mərakeş, İordaniya, İrak, Yəmən, Qətər, Küveyt, Livan, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Oman, Fələstin ərazisi və İsrail.

 AzEns.AZ

Oxu 2439 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • Andrewlok

    cialis online buying
    cheap viagra
    cialis buy france
    cheap viagra
    buy cialis black
    cheap cialis
    order cialis europe
    cialis cheap
    can you buy cialis online in australia

    Andrewlok Bazar, 15 Aprel 2018 20:40
  • Arielgoamp

    buy cheap cialis online uk
    cheap cialis
    cialis film coated tablets tadalafil
    cheap cialis
    buy cialis professional cheap
    viagra coupon
    cialis canada buy
    viagra coupon
    safe place to buy generic cialis

    Arielgoamp Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 01:15
  • RobertKar

    cheap viagra cialis online
    cheapest viagra
    buy cialis daily online
    cheap viagra
    real cialis pills
    cheap cialis
    cialis uk sale
    cheap cialis
    buy cialis 20mg online

    RobertKar Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 11:28
  • RobertForgo

    order cialis online uk
    viagra cheap
    cheap canadian cialis online
    viagra cheap
    order viagra and cialis online
    cheapest cialis
    order cialis online no prescription canada
    cialis cheap
    best place order cialis

    RobertForgo Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 13:39
  • Lesleysef

    cialis buy thailand
    cheapest cialis
    cheapest canadian pharmacy for cialis
    cheap cialis
    can you buy cialis online in australia
    viagra coupons 75 off
    buy cialis cheap prices fast delivery
    viagra coupons
    buy cialis online malaysia

    Lesleysef Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 00:35
  • DonaldDrymn

    buy cialis viagra online
    viagra cheap
    cialis usa buy
    viagra cheap
    buying cheapest generic cialis soft tab
    cialis cheap
    black cialis discount you
    cheapest cialis
    what is cialis pills

    DonaldDrymn Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 02:07
  • ElmerZopsy

    best online pharmacy to buy cialis
    cheapest cialis
    cheap cialis generic india
    cialis cheap
    cialis soft tablets
    viagra coupons
    buy viagra cialis canada
    viagra coupons 75 off
    non generic cialis sale

    ElmerZopsy Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 06:56
  • RobertUnage

    where to buy cialis online in uk
    cialis cheap
    order cialis from mexico
    cialis cheap
    cialis pills sale canada
    viagra coupons
    should buy cialis online
    viagra coupons 75 off
    buy cialis egypt

    RobertUnage Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 18:25
  • Jaimesuelm

    generic cialis cheap online
    cheapest viagra
    buy cialis miami
    cheapest viagra
    viagra or cialis for sale
    cheapest cialis
    buy cialis levitra
    cialis cheap
    cheap cialis generic india

    Jaimesuelm Çərşənbə axşamı, 17 Aprel 2018 19:52
  • nike huarache

    I must get across my gratitude for your generosity supporting men and women that need help with this particular concern. Your real dedication to getting the message all over had been pretty advantageous and has made women just like me to get to their objectives. This useful useful information entails a whole lot a person like me and substantially more to my office workers. With thanks; from each one of us.

    nike huarache Çərşənbə axşamı, 24 Aprel 2018 00:24