AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
27 Sent

İlk dəfə nefti kim əldə edib?

Bu məqaləni qiymətləndir
(12 səs)

 Xam neft hələ çox qədimlərdən insanlara məlum idi. Uzaq keçmişdə neftdən lampa və məşəllər üçün istifadə edirdilər. ABŞ-da Alleqan dağları ətrafında böyük neft yataqları mövcüddur.

Bu neft yataqları yerin üz qabığına o qədər yaxındır ki, öz-özünə üzə çıxır. Uzaq keçmişdə neftdən tibbi məqsədlər üçün istifadə edirdilər. Getdikcə neftə daha çox ehtiyacın olduğu hiss olunurdu. Neft əldə etmək üçün yeri qazımaq isə heç kəsin ağlına gəlmirdi.

Neft əldə etmək üçün quyu qazmaq üsulunu isə ilk dəfə nyu-yorklu hüquqşunas Georg Bissell tətbiq etmişdir. Bissell nefti analiz etdirərək, onun bir çox faydalı keyfiyyətlərini aşkarlamışdır. 1857-ci ildə Bissell özünün neft mülkiyyətinin bütün işlərini Edvin L.Dreykə həvalə edir. Dreyk isə neft axtarışı məqsədilə qazma işlərinə başlayır. Amma qazılan bütün quyulara torpaq dolurdu. Sonradan Dreykin ağlına belə bir ideya gəlir ki, qazılan quyulara torpaq dolmasin deyə, quyulara dəmir borular salmaq lazım idi. Elə o zamandan indiyədək bu üsuldan istifadə olunur...

İlk neft buruğu 1859-cu ildə 21 metr dərinliyində qazılmışdır. Dreyk quyunun dibindəki tünd rəngli mayeni yoxlamış və bunun xam neft olduğuna tam əmin olmuşdur. Qazma üsulu ilə xam neft əldə edən ilk şəxs məhz elə Dreyk olmuşdur. Bu məlumat bütün dünyaya yayılır və bütün dünya “neft qızdırması”na tutulur. ABŞ-ın hər bir yerində, əsas da Kanada və Avropada neft axtarışlarına başlanılır. Belə hesab edilir ki, neft - qədim canlı orqanizmlərin qalıqlarından əmələ gəlmişdir. Milyon illər əvvəl yerin böyük bir hissəsi su altında olub. O zamanlar dəniz bitkiləri və canlıları günəş enerjisini öz bədənlərinə yığırdılar. Bu zaman onlar ölür, dənizin dibinə batırdılar və gillə örtülürdülər. Bundan sonra kimyəvi maddələr və bakteriyalar öz işinə başlayırlar...... Əslində isə indiyədək məlum deyil ki, bu dəniz canlılarının ölü qalıqlarından qaz və neft necə əmələ gəlir. Bir sözlə, dəqiq məlum olan odur ki, neft dənizin dibində əmələ gəlir. Yer qatının hərəkət etməsi nəticəsində materiklər öz sərhədlərini dəyişmiş dənizin dibi quru hissəyə çevrilmişdir. Dənizin dibində əmələ gələn neftin bir hissə quruda, daha çox hissəsi isə dənizin dibində qalmışdır. Həqiqətən də ən bol neft yataqları dənizin dibindədir. Yerin quru hissəsində olan neft yataqlarının əksəriyyəti isə, əvvəllər dənizin dibi olmuş qumsal səhralardadır. Bu da ona sübutdur ki, neft dənizin dibində yaranır...

Azərbaycan neft sənayəsində inkişaf etmiş ölkələrdəndir. Azərbaycan iqtisadiyyatının əsasını neft hasilatı və ixracatı təşkil edir. Azərbaycan neft sənayesi özünün 150 illik tarixi ərzində böyük inkişaf yolu keçmişdir. Lakin Azərbaycan xalqı yalnız XX əsrin sonralarında müstəqillik qazandıqdan sonra bu sərvətlərdən tam bəhrələnmək imkanı qazanmışdır. Bütün dünyada qədim neft diyarı kimi tanınmış Azərbaycanda neftin sənaye üsulu ilə hasilatı hələ XIX əsrin ortalarından başlanmışdır. 1848-ci ildə Bakıda, Bibiheybət yatağında qazılmış quyudan vurmuş neft fontanı Azərbaycanda "qara qızılın" sənaye üsulu ilə çıxarılmasının əsasını qoymuşdur. Artıq 1899-cu ildə Azərbaycan neft hasilatı və emalı üzrə dünyada birinci yerə çıxmış, dünya neft hasilatının yarısını vermişdir.

Azens.az

Orucova Jalə

Oxu 56958 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • AOrilsMus

    N21s4056a taking levitra after eating generic cipro sale levitra onlinebuy ciprofloxacin difference levitra viagra cialis ciprofloxacin al schwangerschaft
    W78y4329h do i refrigerate liquid azithromycin doxycycline y alcohol azithromycin pharmacyhttp://doxycycline.antibioticonph.com does zithromax have gluten doxycycline take after food

    AOrilsMus Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 07:05
  • AAttetchare

    E25j2350n cialis aciditг  ciprofloxacin hcl uti tadalafil pricebuy cipro online cialis classification ciprofloxacin indications side effects
    L20m4269o many mg cipro should take amoxicillin ampicillin comparison buy cipro onlinecheap amoxicillin ciprofloxacin renal dysfunction amoxicillin experiences

    AAttetchare Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 07:06
  • mdshydz

    RcAZkC vjiobbtmvwev, [url=http://diaexxygmqvz.com/]diaexxygmqvz[/url], [link=http://injqjxjkdupf.com/]injqjxjkdupf[/link], http://gtmpkfuxcmku.com/

    mdshydz Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 07:46
  • Loan Cash

    get payday loan online easy payday loans bad credit loans monthly payments fast payday

    Loan Cash Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 07:51
  • Custom Essay

    best college paper writing service paper help homework writer writing service

    Custom Essay Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 07:51
  • salonmichelska

    spaceharmonizing, orlandohealthscripts,
    [url=http://www.salonmichelska.com/]salonmichelska[/url]

    salonmichelska Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 08:18
  • Direct Lenders

    bad credit loans bad credit loans bad credit loans direct lenders https://badcreditloans.us.org - bad credit loans

    Direct Lenders Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 08:19
  • A Payday Loan

    5000 personal loan money today payday loans no credit personal loan interest rates

    A Payday Loan Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 08:20
  • ins

    cheap car insurance in nj insurance for cars costco car insurance quote cheap insurance

    ins Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 08:34
  • Bad Credit

    loans no credit check loans with no credit check easy loans no credit check loans online no credit check

    Bad Credit Bazar ertəsi, 16 Aprel 2018 09:24