AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ İLK ELEKTRON ENSİKLOPEDİYASI
27 Sent

İlk dəfə nefti kim əldə edib?

Bu məqaləni qiymətləndir
(10 səs)

 Xam neft hələ çox qədimlərdən insanlara məlum idi. Uzaq keçmişdə neftdən lampa və məşəllər üçün istifadə edirdilər. ABŞ-da Alleqan dağları ətrafında böyük neft yataqları mövcüddur.

Bu neft yataqları yerin üz qabığına o qədər yaxındır ki, öz-özünə üzə çıxır. Uzaq keçmişdə neftdən tibbi məqsədlər üçün istifadə edirdilər. Getdikcə neftə daha çox ehtiyacın olduğu hiss olunurdu. Neft əldə etmək üçün yeri qazımaq isə heç kəsin ağlına gəlmirdi.

Neft əldə etmək üçün quyu qazmaq üsulunu isə ilk dəfə nyu-yorklu hüquqşunas Georg Bissell tətbiq etmişdir. Bissell nefti analiz etdirərək, onun bir çox faydalı keyfiyyətlərini aşkarlamışdır. 1857-ci ildə Bissell özünün neft mülkiyyətinin bütün işlərini Edvin L.Dreykə həvalə edir. Dreyk isə neft axtarışı məqsədilə qazma işlərinə başlayır. Amma qazılan bütün quyulara torpaq dolurdu. Sonradan Dreykin ağlına belə bir ideya gəlir ki, qazılan quyulara torpaq dolmasin deyə, quyulara dəmir borular salmaq lazım idi. Elə o zamandan indiyədək bu üsuldan istifadə olunur...

İlk neft buruğu 1859-cu ildə 21 metr dərinliyində qazılmışdır. Dreyk quyunun dibindəki tünd rəngli mayeni yoxlamış və bunun xam neft olduğuna tam əmin olmuşdur. Qazma üsulu ilə xam neft əldə edən ilk şəxs məhz elə Dreyk olmuşdur. Bu məlumat bütün dünyaya yayılır və bütün dünya “neft qızdırması”na tutulur. ABŞ-ın hər bir yerində, əsas da Kanada və Avropada neft axtarışlarına başlanılır. Belə hesab edilir ki, neft - qədim canlı orqanizmlərin qalıqlarından əmələ gəlmişdir. Milyon illər əvvəl yerin böyük bir hissəsi su altında olub. O zamanlar dəniz bitkiləri və canlıları günəş enerjisini öz bədənlərinə yığırdılar. Bu zaman onlar ölür, dənizin dibinə batırdılar və gillə örtülürdülər. Bundan sonra kimyəvi maddələr və bakteriyalar öz işinə başlayırlar...... Əslində isə indiyədək məlum deyil ki, bu dəniz canlılarının ölü qalıqlarından qaz və neft necə əmələ gəlir. Bir sözlə, dəqiq məlum olan odur ki, neft dənizin dibində əmələ gəlir. Yer qatının hərəkət etməsi nəticəsində materiklər öz sərhədlərini dəyişmiş dənizin dibi quru hissəyə çevrilmişdir. Dənizin dibində əmələ gələn neftin bir hissə quruda, daha çox hissəsi isə dənizin dibində qalmışdır. Həqiqətən də ən bol neft yataqları dənizin dibindədir. Yerin quru hissəsində olan neft yataqlarının əksəriyyəti isə, əvvəllər dənizin dibi olmuş qumsal səhralardadır. Bu da ona sübutdur ki, neft dənizin dibində yaranır...

Azərbaycan neft sənayəsində inkişaf etmiş ölkələrdəndir. Azərbaycan iqtisadiyyatının əsasını neft hasilatı və ixracatı təşkil edir. Azərbaycan neft sənayesi özünün 150 illik tarixi ərzində böyük inkişaf yolu keçmişdir. Lakin Azərbaycan xalqı yalnız XX əsrin sonralarında müstəqillik qazandıqdan sonra bu sərvətlərdən tam bəhrələnmək imkanı qazanmışdır. Bütün dünyada qədim neft diyarı kimi tanınmış Azərbaycanda neftin sənaye üsulu ilə hasilatı hələ XIX əsrin ortalarından başlanmışdır. 1848-ci ildə Bakıda, Bibiheybət yatağında qazılmış quyudan vurmuş neft fontanı Azərbaycanda "qara qızılın" sənaye üsulu ilə çıxarılmasının əsasını qoymuşdur. Artıq 1899-cu ildə Azərbaycan neft hasilatı və emalı üzrə dünyada birinci yerə çıxmış, dünya neft hasilatının yarısını vermişdir.

Azens.az

Orucova Jalə

Oxu 39745 dəfə

Şərh verin.

Comments.

  • NoraFunse

    find generic viagra at

    online viagra

    generic viagra

    viagra senza ricetta bologna

    NoraFunse Çərşənbə, 14 İyun 2017 22:41
  • GoshaFunse

    purchase viagra tablets online

    canadian viagra

    buy viagra online

    easy on line viagra

    GoshaFunse Cümə axşamı, 15 İyun 2017 00:48
  • GeorgeEnell

    where can i buy cytotec in the philippines
    buy cytotec
    where can i buy cytotec pills
    where to buy cytotec in quiapo

    GeorgeEnell Cümə axşamı, 15 İyun 2017 06:31
  • GregoryEagek

    where to buy motilium us
    motilium domperidone order online
    where to buy motilium
    motilium usa

    GregoryEagek Cümə axşamı, 15 İyun 2017 06:31
  • ValerFunse

    cialis achat pharmacie

    buy generic cialis

    cialis

    levitra vs cialis side effects

    ValerFunse Cümə axşamı, 15 İyun 2017 09:43
  • RaymondTealo

    viagra for sale online usa
    viagra online for sale
    viagra for sale in usa
    100mg viagra for sale

    RaymondTealo Cümə axşamı, 15 İyun 2017 10:18
  • EdwardEscaf

    generic for cialis
    buying generic cialis
    buy generic cialis online
    when will cialis go generic

    EdwardEscaf Cümə axşamı, 15 İyun 2017 10:19
  • wfoxsa

    How is Tadalafil contrastive from the currently approved products pro erectile dysfunction (ED)?
    Tadalafil is distinguishable from http://edpillsnonprescription.com/ ed pills online other currently approved products suitable ED in that it stays in the body longer. Come what may, there were no studies that right away compared the clinical efficacy and shelter of Cialis to other products

    wfoxsa Cümə axşamı, 15 İyun 2017 19:04
  • JamesNab

    where to buy bactrim
    buy generic cialis
    buy generic viagra from uk
    where to buy cialis online
    buy viagra new york
    buy cheap viagra on line

    JamesNab Cümə axşamı, 15 İyun 2017 21:23
  • yfaunmlzh

    KEeVPz emybmubpkonm, [url=http://pbqxubemjjno.com/]pbqxubemjjno[/url], [link=http://ggseajuypklc.com/]ggseajuypklc[/link], http://mzoyvsoasojj.com/

    yfaunmlzh Cümə axşamı, 15 İyun 2017 22:32